Süleyman AKILLI, Murat Özcan YAY
Tıp Eğitimi Dünyası - 2026;25(76):20-27
Amaç: Tıpta uzmanlık tezleri, uzmanlık eğitiminin önemli bir akademik bileşeni olup genç araştırmacıların bilimsel düşünme, araştırma tasarlama ve akademik yazım becerilerinin gelişmesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, tıpta uzmanlık tezi yazım süreci ve akademik yazım kalitesini etkileyen faktörlerin, literatürün sistematik analizi temelinde ortaya konulması ve sınıflandırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses) rehberine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Literatür taraması PubMed veri tabanında "how to write a medical thesis" anahtar ifadesi kullanılarak yapılmıştır. İlk tarama sonucunda 175 çalışma belirlenmiş, başlık ve özet incelemesi sonrasında 20 çalışma tam metin değerlendirmesine alınmıştır. Tam metin incelemesi sonucunda kriterleri karşılamayan 6 çalışma dışlanmış ve 14 çalışma sistematik derlemeye dahil edilmiştir. Bulgular: Dahil edilen çalışmaların önemli bir bölümü bibliyometrik analizler ve kesitsel araştırmalardan oluşmaktadır. Bulgular tezlerin önemli bir kısmında metodolojik raporlama ve akademik yazım standartları açısından eksiklikler bulunduğunu göstermektedir. Bazı çalışmalarda tezlerin yalnızca %12.2'sinin yüksek bilimsel yazım kalitesine sahip olduğu, yaklaşık %47'sinin akademik yazım standartlarını karşıladığı bildirilmiştir. Ayrıca tez çalışmalarının bilimsel makaleye dönüştürülme oranlarının sınırlı olduğu ve farklı alanlarda %20-32 arasında değiştiği gösterilmiştir. Araştırma sürecinde zaman kısıtı, metodolojik bilgi eksikliği ve araştırma kaynaklarına erişim sorunları önemli engeller olarak bildirilmiştir. Buna karşın akademik yazım ve araştırma metodolojisi eğitimlerinin tez yazım becerilerini geliştirdiği gösterilmiştir. Sonuç: Bu bulgular tıpta uzmanlık tezlerinin kalitesini artırmak için araştırma metodolojisi ve akademik yazım eğitimlerinin güçlendirilmesi, tez danışmanlığı süreçlerinin geliştirilmesi ve tez çalışmalarının bilimsel makaleye dönüştürülmesinin teşvik edilmesi gerektiğini göstermektedir.
