Gülay HALİDİ
Türkiye Biyoetik Dergisi - 2026;13(2):59-82
Heyecan verici ve ileri düzey teknolojik bir olanak olan yapay zekadan faydalanmanın gündeme geldiği pek cazip alanlardan biri de tıptır. Hem hizmet alanı geniş hem de hizmet kapasitesi yüksek olan tıp, hataya tahammülü olmayan yaşamsal, kritik ve incelikli uygulamalar içermektedir. Yapay zekanın tıbba adapte edilmesinde öne sürülen argümanlar; hataların minimize edilmesi hatta ortadan kaldırılması, takip düzenekleriyle olası hastalıkların önlenmesi, gelişen hastalıkların erken dönemde tanılanması ve tedavi edilmesi, çevrenin izlenmesiyle -denetlenmesiyle endemilerin -epidemilerin -pandemilerin engellenmesi, insan yaşamının sağlıklı sürmesi için gerekli koşulların hesaplanıp sağlanması çok cezbedicidir. Bu bağlamda yapay zeka ürünlerinin tıbba uygulanabilirliği konusunda tıbbi araştırmalar yürütülmekte, araştırmalarda onların başarı oranlarının insan sağlık profesyonellerinden daha yüksek çıkması da tıbbın her geçen gün daha fazla yapay zeka disiplininden yararlanmaya yönelmesine yol açmaktadır. Ancak bir yandan yapay zeka ürünlerinin var olan ve ulaşılması hedeflenen nitelikleri, diğer yandan tıbbın sofistike -komplike uygulamalarının insan varlığının doğum -hastalık -ölüm gibi kritik süreçlerinde yer alması, tıbbi yapay zekanın etiğini üzerinde düşünülmeye -sorgulanmaya -tartışılmaya değer hale getirmektedir. Makale çerçevesinde yapay zeka ile tıp arasında bir köprü kurulması, onun üzerinden tıbbi yapay zekanın etik boyutunu ve etik sorunlara yol açma potansiyelini belirlemenin gerekliliği irdelenmektedir. Bu metin, daha önce jüri üyeleri önünde sunulan ve kabul edilen seminerin etik boyutu ile ilgili bölümüne dayanmaktadır. Prospektif bir nitelik arz eden konteksti ve aktüalitesini koruması nedeniyle metnin orijinalitesine sadık kalınmaktadır. Metin, kavramsal araştırma kategorisinde yer almakta; yapay zekanın aktüel ve olası olanakları esas alınarak teori sentezi temelli bir model inşası kurgulanmaktadır. Bu olanaklar tasavvur etme, ilişkilendirme, açıklama ve tartışmaya açma unsurları üzerinden derinlemesine-incelikli olarak etik boyutu serimlenmektedir.
