Dilara Berşan KONYALIGİL, Nevra KOÇ
Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;9(13):1-8
Tiroid bezi, otoimmün hastalıklardan en sık etkilenen organ olmakla birlikte tiroid hastalığı, tüm dünyada en sık görülen endokrin bozukluktur. Otoimmün tiroid hastalığının örnekleri arasında Hashimoto tiroiditi ve Graves hastalığı bulunmaktadır. Yapılan çalışmalarda serum selenyum konsantrasyonlarının tiroid hormonları ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Düşük selenyum durumu, yeni teşhis edilen Graves hastalığı ve Hashimoto tiroiditi ile ilişkilendirilmiştir. Birçok çalışma selenyum takviyesinin yaşam kalitesi ve tiroid peroksidaz otoantikor üzerindeki olumlu sağlık etkilerini belgelemiştir. Benzer şekilde çinkonun tiroid hormonlarının metabolizmasında önemli rolleri bulunmaktadır. Serum çinko konsantrasyonlarının serum triiyodotironin, tiroksin ve tiroid uyarıcı hormon düzeylerini etkilediği görülmektedir. Düşük plazma çinko konsantrasyonu hipotiroidizm, yüksek çinko konsantrasyonu hipertiroidizm ile ilişkilendirilmiştir. Serum bakır düzeylerinin ise sağlıklı bireylerde serum serbest tiroksin seviyeleri ve tiroid nodüllerinin varlığı ile ilişkilidir. Yüksek serum bakır konsantrasyonu ise, tiroid otoantikorunun varlığı ile pozitif ilişkili olarak bulunmuştur. Çalışmalar; tiroid kanserli hastaların sağlıklı kontrollere göre daha yüksek serum bakır düzeylerine sahip olduğunu bildirmiştir. Son kanıtlar, düşük D vitamini durumu ile Hashimoto tiroiditi ve Graves hastalığı gibi otoimmün tiroid hastalıkları arasında bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca tiroid kanserlerinde D vitamini sinyalinin bozulduğu rapor edilmiştir. Bu derlemenin amacı; selenyum, çinko, bakır ve D vitamininin otoimmün tiroid hastalıklarıyla ilişkisini, çeşitli çalışmalar ve mevcut literatür temelinde özetlemektir.
