Kübra ŞAHİN, İbrahim Koral ÖNAL, Zeki İSLAMOĞLU
Kocaeli Medical Journal - 2026;15(2):85-94
Giriş: Akut biliyer pankreatit (ABP) ve akut kolanjit, ortak etiyolojik mekanizmalar nedeniyle sıklıkla benzer klinik bulgularla seyretmektedir. Bu çalışmada, ABP tanılı hastalarda Tokyo 2018 Kılavuzu (TG18) akut kolanjit tanı kriterlerinin klinik geçerliliğini ve olası aşırı tanı etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: ABP tanısıyla yatırılarak izlenen 115 erişkin hasta retrospektif olarak incelendi. TG18 kriterlerine göre hastalar üç gruba ayrıldı: kolanjit yok (n=14), olası kolanjit (n=60) ve kesin kolanjit (n=41). Gruplar demografik özellikler, laboratuvar parametreleri, görüntüleme bulguları (BT, MRKP, ERKP), klinik skorlar (SIRS, BISAP, APACHE II) ve tedavi sonuçları açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Kesin kolanjit grubunda yaş, sarılık sıklığı, giriş total ve direkt bilirübin, CRP ve lökosit düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek, lipaz düzeyleri ise daha düşük saptandı. SIRS, BISAP ve APACHE II skorları kolanjit şiddetiyle paralel artış gösterdi. Kesin kolanjit grubunda kolanjit, koledok dilatasyonu ve koledokolitiazis sıklığı ile ERKP uygulanma oranı (yaklaşık %78) diğer gruplara göre belirgin olarak yüksekti. Buna karşın, ERKP'de saptanan taş, çamur ve dilatasyon gibi endoskopik bulgular gruplar arasında benzerdi. TG18 kriterleri uygulandığında, ABP hastalarının %87,83'ü olası veya kesin kolanjit olarak sınıflandırıldı. Sonuç: TG18 kriterleri, ABP hastalarında akut kolanjit tanısını çok yüksek oranda destekleyerek anlamlı düzeyde aşırı tanıya yol açma potansiyeli taşımaktadır. ABP'nin doğal seyrinde görülen kolestaz ve inflamatuar yanıt, bakteriyel kolanjit olmaksızın TG18 kriterlerini karşılayarak gereksiz antibiyotik kullanımına ve erken ERKP kararlarının hatalı yönlendirilmesine neden olabilir. Bu nedenle, TG18 kriterlerinin ABP popülasyonunda yorumlanmasında klinik bağlam ve görüntüleme bulguları ile birlikte daha seçici ve eleştirel bir yaklaşım gereklidir.
