M GÜRHAN YALÇIN, RIFAT BATTALOĞLU
Toksikoloji Dergisi - 2007;5(1-2):39-47
Sanayi ve teknoloji, ekolojik dengeyi olumsuz yönde etkileyerek doğaya ve canlılara çeşitli şekillerde zarar vermektedir. Ağır metal kirliliği, zararlı kirleticilerin önemlilerinden birisidir. Topraklardaki ağır metal kirliliğinden doğa ve canlıların zarar görmemesi için asgari yapılması gereken işlemler vardır. Öncelikle kirlenme kaynaklarının kurutulması ve kirliliğin ıslah edilmesi için bilimsel projeler yapılmalıdır. Bu türlü çalışmalarda, ağır metal konsantrasyonlarının ortalamaları; geniş-ölçekte bu değerlerin değişkenliği; onların doğal veya suni kökenleri; ve kirliliğin mümkün kaynaklarını bulmak amaçlanmalıdır. Bu kapsamda elde edilecek dataların, doğru yorumlanması çok önemlidir. Yorumlamalara oldukça fazla katkı sağlayacak olan istatistik ve coğrafik bilgi sisteleri ile ilgili bilgisayar programları çok faydalıdır. İstatistik programlarından Multivariate Analiz ve CBS (Coğrafik Bilgi Sistemi) teknikleri kullanarak elementler arasındaki ilişkilerin uzaysal kanıtları olarak, jeoistatistiksel verilerin doğru jeokimyasal yorumları için çok faydalı olduğu görülecektir. Ülkemizde, çevresel öneme sahip stratejik bölgelerde, belirtilen teknikler kullanılarak ağır metal kirliliği çalışmaları yapmanın oldukça faydalı olduğu görülmüştür.
