Abdullah BELADA, Suleyman YILMAZ, Huseyin YAMAN, Murat OKTAY
Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;31(1):153-162
Amaç: Trakeal yaralanma, aşırı inflamasyon ve fibrozise yol açarak hava yolu daralması ve stenoz gelişimine neden olabilir. Omega-3 çoklu doymamış yağ asitlerinin çeşitli dokularda antiinflamatuar ve antifibrotik etkiler gösterdiği bilinmekle birlikte, trakeal yara iyileşmesi üzerindeki etkileri net değildir. Bu çalışma, standartlaştırılmış bir trakeal defekt sonrası omega-3 takviyesinin erken dönem histopatolojik ve morfometrik iyileşme üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçladı. Yöntem: Yirmi adet erkek Wistar albino sıçan Omega-3 grubu (14 gün boyunca oral 400 mg/kg/gün omega-3) veya serum fizyolojik verilen kontrol grubuna randomize edildi. Tüm hayvanlarda 3 mm çapında dairesel bir trakeal defekt oluşturuldu. Çalışmayı 19 sıçan tamamladı. Postoperatif 14. günde trakeal örnekler inflamasyon ve fibrozis dereceleri, maksimum-minimum duvar kalınlığı, lümen çapları ve stenoz indeksi açısından değerlendirildi. İstatistiksel analizde Fisher kesin testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı. Bulgular: İnflamasyon şiddeti gruplar arasında anlamlı fark göstermedi (p = 0,350). Fibrozis derecelerinin dağılımı benzer bulundu ve ikili karşılaştırmalarda anlamlı farklılık saptanmadı (tümü p > 0,559). Duvar kalınlığı, lümen çapları ve stenoz indeksi gibi morfometrik parametrelerde de gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark izlenmedi (tümü p > 0,05). Sonuç: Omega-3 takviyesi, trakeal yaralanma sonrasında erken dönemde inflamasyon, fibrozis veya hava yolu yeniden şekillenmesi üzerinde ölçülebilir bir iyileşme sağlamadı. Kısa dönem etkiler gözlenmemiş olsa da, gecikmiş veya doza bağlı olası etkilerin aydınlatılması için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
