ÖZGE ÖKCÜ, SEDA SAKA
Artuklu Health - 2025;5(2):54-61
Giriş: Transkutanöz auricular vagus sinir stimülasyonu, invaziv olmayan bir nöromodülasyon yöntemi olarak birçok klinik endikasyonda terapötik potansiyeli ile dikkat çekmektedir. Bu derleme, transkutanöz auricular vagus sinir stimülasyonunun fizyoterapi ile ilişkili alanlarda kullanıldığı hastalıklar, uygulama biçimleri ve etkinlik düzeylerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu çalışma, 2010–2024 yılları arasında yayımlanmış İngilizce literatürün incelendiği bir narrative derlemedir. PubMed, Scopus ve Web of Science veri tabanlarında “transcutaneous auricular vagus nerve stimulation”, “taVNS”, “neuromodulation” ve ilgili anahtar kelimeler kullanılarak yapılan tarama sonucunda, insanlarda transkutanöz auricular vagus sinir stimülasyonu uygulamasının etkilerini değerlendiren klinik ve deneysel çalışmalar dahil edilmiştir. Bulgular: Derleme kapsamında transkutanöz auricular vagus sinir stimülasyonunun epilepsi, depresyon, migren, kronik ağrı, inme, parkinson hastalığı, alzheimer hastalığı, inflamatuar bağırsak hastalıkları ve uyku bozuklukları gibi birçok klinik durumda olumlu etkiler gösterdiği tespit edilmiştir. En güçlü kanıtlar epilepsi, depresyon ve inme sonrası rehabilitasyon alanlarındadır. Buna karşın uyku, bilişsel performans ve kronik ağrı gibi bazı alanlarda bulgular hâlen tutarsız ve yöntemsel çeşitlilikten etkilenmektedir. Uygulama protokollerinde, stimülasyon süresi, frekans ve elektrot yerleşimi gibi değişkenler sonuçları etkilemektedir. Sonuç: Transkutanöz auricular vagus sinir stimülasyonu, fizyoterapi alanında destekleyici bir müdahale aracı olarak değerlendirilebilir. Ancak uygulama protokollerinin standardize edilmesi ve endikasyon bazlı yüksek kaliteli çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu yöntem, fizyoterapide tamamlayıcı bir yaklaşım olarak önemli potansiyele sahiptir.
