Mehmet Kasım AYDIN, Zekiye Nur HARPUT, Oktay BAYRAKTAR, Engin ALTINTAŞ, Elif ERTAŞ, Orhan SEZGİN
Akademik Gastroenteroloji Dergisi - 2025;24(3):139-146
Giriş ve Amaç: Transpankreatik sfinkterotomi, endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi sırasında biliyer kanülasyonun başarısız olduğu durumlarda, ortak safra kanalına erişim sağlamak amacıyla uygulanan ileri bir kanülasyon tekniğidir. Bu prosedür, sfinkterotom aracılığıyla pankreas ve safra kanalı arasındaki septumun kesilmesini içerir. Çalışmamızda, transpankreatik sfinkterotominin etkinlik ve güvenliğini, post-endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi pankreatiti ile diğer olası komplikasyonlar açısından klinik sonuçlarını değerlendirdik. Gereç ve Yöntem: 1 Şubat 2020 - 1 Eylül 2023 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Hastanesi'nde gerçekleştirilen endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi işlemleri retrospektif olarak incelendi. Çalışma grubu, ardışık olarak transpankreatik sfinkterotomi uygulanan 66 hasta ile 67 kişilik kontrol grubundan oluşmaktaydı. Veriler, hasta dosyaları ve hastane kayıtlarından elde edildi. Hastaların demografik özellikleri, biliyer kanülasyon başarı oranı, endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi sırasında gerçekleştirilen işlemler, işlem sonrası pankreatit gelişimi, diğer komplikasyonlar ve ilişkili risk faktörleri değerlendirildi. Bulgular: Transpankreatik sfinkterotomi grubunda 29 hastada (%43.9) post-endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi pankreatiti gelişirken, kontrol grubunda bu oran 10 hastada (%14.9) saptanmış ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0.001). Hiperamilazemi oranı her iki grupta da %23.9 olup transpankreatik sfinkterotomi uygulamasıyla anlamlı ilişki göstermemiştir (p = 0.80). Kanama insidansı açısından da gruplar arasında fark izlenmemiştir (p = 0.55). Transpankreatik sfinkterotomi uygulaması ile diabetes mellitus, hipertansiyon, hiperlipidemi, kardiyovasküler hastalık, kronik böbrek yetmezliği, kronik obstrüktif akciğer hastalığı ve kolesistektomi öyküsü arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (sırasıyla p = 0.37; 0.06; 0.99; 0.39; 0.32; 0.15; 0.12). Ortalama hastanede yatış süresi transpankreatik sfinkterotomi grubunda 6.9 +/- 3.8 gün, kontrol grubunda ise 3.7 +/- 2.3 gün olup fark anlamlıdır (p = 0.008). Ayrıca transpankreatik sfinkterotomi uygulanan hastalarda post-prosedürel karın ağrısı daha şiddetli izlenmiştir (p < 0.001). Sonuç: Transpankreatik sfinkterotomi yöntemi kanülasyon başarısını artıran bir yöntemdir. Diğer taraftan transpankreatik sfinkterotomi yönteminin faydalı ancak post endoskopik retrograd kolanjiyopankreatografi pankreatiti açısından yeterince güvenli olmadığını düşünüyoruz.
