TRAVMA HASTALARINDA AKUT BATIN ANALİZİ: MORTALİTE FAKTÖRLERİ VE COVID-19 PANDEMİSİNİN YATIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

MUSTAFA ALPASLAN, SULTAN ÖZSELÇUK

ODÜ Tıp Dergisi - 2024;11(2):78-90

Nevsehir State Hospital, Clinic of Emergency Medicine, Nevsehir, Turkiye

 

Amaç: Travmaya bağlı akut batın gelişen hastaların analizi ile mortaliteyi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi ile COVID-19 pandemi sürecinin hasta başvurularına etkisini incelemektir. Yöntem: Çalışma retrospektif olarak 01.01.2019-31.12.2023 (5 yıl) tarihleri arasında ikinci basamak bir sağlık kuruluşunun acil servisine başvuran ve travmaya sekonder acil cerrahi batın gelişen, yatırılarak tedavi altına alınan hastaların analizi ile yapıldı. Çalışmaya tüm yaş grupları dâhil edildi. Hastalarda demografik veriler, travma tipi, tedavi tipi, yaralanan bölge, laboratuar verileri, hastanede yatış süresi ve mortalite durumu analiz edildi. Travma tipine göre yaralanan bölgelerin karşılaştırmalı analizi yapıldı. Taburcu olan ve ölümle sonlanan hastaların verileri karşılaştırıldı. Veri toplama işlemleri ise hastane elektronik verileri üzerinden yapıldı. Bulgular: Çalışmada 123 hasta değerlendirildi. Hastaların %78,9’u erkekti. Yaş ortalaması 36,43±14,81 olup en sık hasta yatışı 21- 40 yaş aralığındaydı (%60,2). Acil servise başvuru anında Glaskow Koma Skoru en sık 11-15 (%83) aralığında oldu. En fazla trafik kazası nedeniyle başvuru olduğu görüldü (%40,7). Travma sonrası en fazla batın içinde birden fazla organ ya da bölgede yaralanma olduğu görüldü (%28,5). Hastaların %65,9’una cerrahi işlem uygulandı. Hastanede ortalama yatış süresi 7,14±5,40 gün oldu. Eksitus olan vakalarda başvuru anında hemoglobin düzeyi ve trombosit düzeyinin anlamlı derecede düşük olduğu görüldü (p<0,05). Mortalite oranı %9,8’di. Sonuç: Karın travmalı hastalarda yaralanmanın tipi, başvuru anında gözlenen Glaskow Koma Skoru ve laboratuar verileri mortaliteyi öngörmede etkili olmaktadır. Özellikle künt travmalı hastalarda ve multi travmalı vakalarda karın içinde meydana gelen yaralanmanın daha sinsi şekilde ilerleyebileceği ve atlanabileceği unutulmamalıdır