MUHİTTİN EMRE ALTUNRENDE, ELİF EVRİM EKİN
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2025;31(4):394-398
AMAÇ: Saptanan omurga kırıkları içinde izole travmatik spinöz proces kırıkları küçük bir yere sahiptir. Tüm spinal bölgeler içinde servikal omur daha sık görülür ve Clay-Shoveler’s kırıkları olarak adlandırılır. Bu çalışmada son 5 yıl içerisinde spinal travma sonrası radyolojik tetkiklerinde spinöz proces kırığı raporlanan hastalar içinden sadece izole spinöz proces kırığı olanlar ayrılmıştır. Bu hastaların yaş, cinsiyet ve travma sebebi, spinal ligaman hasarı yönünden araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Hastanemizde son 5 yıl içerisinde herhangi bir neden ile yapılan spinal vertebra MR ve BT incelemeleri retrospektif olarak tarandı ve tekrar değerlendirildi. Travma nedeniyle yapılmayan tetkikler ve değerlendirmeyi engelleyecek artefaktı olan tetkikler, ile spinal vertebra ameliyatı geçirmiş olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Etyoloji ICD tanıları ile tarandı. Hastalar yaş, cinsiyet ve travma sebebi, spinal ligaman hasarı kayıt edildi. BULGULAR: 36 erkek, 8 kadın toplam 44 hasta araştırmaya dahil edildi. Ortalama yaş 43,1 idi. 25 hasta trafik kazası, 18 hasta düşme nedeniyle değerlendirilmişti. Spinöz proces kırıkları sırası ile servikal bölgede 18, torakal bölgede 17, lomber bölgede 3, 15 hastada multipl spinöz proces kırığı izlenmekle birlikte servikal + torakal bölgede (Clay-Sholever’s kırığı) 6 hastada saptandı. 12 hastada tomografi tetkikine ek olarak STİR kesitli spinal MR yapılmıştı. Clay-Shover’s kırığı olan tüm hastalarda BT + MR tetkiki yapılmıştı. MR tetkiki yapılan tüm hastalarda interspinöz ligaman hasarı izlendi Bunula birlikte kanal içi patoloji veya ek bir patoloji izlenmedi. SONUÇ: Travmaya bağlı spinöz proces kırıkları tek başına az görülmesine ve genellikle medikal tedavi ile takip edilmesine rağmen, özellikle servikotorakal birleşkede çoklu sayıda olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle ilk tespit edilen bölgenin altındaki omurlarda değerlendirilmeli ve kemik yapıyı değerlendiren tetkiklere ek olarak STIR sekansı da içeren MRI gibi ligaman hasarı ve nöral kanalı değerlendiren tetkiklerde yapılmalıdır.
