HÜLYA DALGIÇ, ÖMER PAPAK
Journal of Clinical Practice and Research - 2003;25(2):98-103
Çok sayıda makale ve kontrollü klinik çalışmada, trisiklik antidepresanları nörojenik ağrı sendromları (ağrılı diyabetik nöropati, postherpetik nöralji, başağrıları, fasyal ağrı, santral ağrı), romatizmal hastalıklar ve kanser ağrılarındaki analjezik etkinlikleri gösterilmiştir. Bu klinik çalışmalar trisiklik antidepresanların psikotrop etkilerinden bağımsız, intrinsik bir analjezik aktivitelerinin olduğunu göstermekledir. Bu sonuç su bulgularla doğrulanmıştır; depresyonu olmayanlarda da önemli bir ağrı kesici etkinlik, akut deneylerde sağlıklı gönüllülerde ağrı kesici etkinlik, antidepresan etkiden daha hızlı başlayan analjezi ve depresyon tedavisi için kullanılan dozdan daha düşük olan analjezi dozu. Ağrı tedavisinde kullanılmalarına rağmen trisiklik antidepresanları analjezik etkilerinin yeri ve mekanizması henüz bilinmemektedir. Trisiklik antidepresan analjezisinin yapısı ve mekanizmasının açıklanması hakkında deneysel seviyede önemli ölçüde tartışma vardır. Trisiklik antidepresanların nosisepsiyonun modülasyonuna etkisi muhtemelen santral aracılıdır fakat spinal ve/veya supraspinal yapıların katılımı henüz tam olarak bilinmemektedir. Ancak bu günkü bilgilerimiz, trisiklik antidepresanların ağrı kesici etkilerinin serotonerjik, adrenerjik ve opiyaterjik mekanizmaları içerebileceği ve çeşitli nörotransmillerler (GABA, adenozin, NMDA, kolesistokinin) ve iyon kanalları (Na+, K+, Ca++) tarafından modüle edilebileceği yönündedir.
