ŞEVKİ KABAK, MEHMET HALICI, BİRKAN YAKAN, RECEP KUTLUBAY, MUSTAFA KULA
Acta Orthopaedica et Traumatologica Turcica - 2002;36(2):155-161
Amaç: Sıçan tüberküloz artrit modelinde nitrik oksit sentaz inhibitörü NG-monometil-L-arginin (NMMA) ve indometazinin iyileştirici etkileri değerlendirildi. Çalışma planı: Seksen erkek Wistar sıçan 16'lık beş gruba ayrı ldı. Birinci gruptaki (kontrol grubu) sıçanların sağ dizlerine %0.9 serum fizyolojik intraartiküler olarak uygulandı. Diğer gruplarda Mycobacterium tuberculosis suşlarından hazırlanan solüsyondan 0.1 ml sağ dizlere intraartiküler uygulandı ve tüberküloz artrit oluşturuldu. İkinci grupta tedavi uygulanmadı. Üçüncü gruba ağızdan indometazin verildi. Dördüncü gruba intraperitoneal olarak NMMA verildi. Beşinci grupta ise indometazin ve NMMA birlikte uygulandı. Artrit oluşturulmasından sonra 3, 7, 14 ve 21. günlerde her gruptan dörder sıçanda dizlerde artrit oluşumu değerlendirildi. Daha sonra Tc99 nanokolloid içeren solüsyon verilerek fokal aktivite tutulumları sintigrafik görüntülemeyle incelendi. Kantitatif değerlendirme ile eklem/ yumuşak doku oranları hesaplandı. Daha sonra eter anestezisi ile öldürülen deneklerin diz çevresi kemiklerinde Gries reaksiyonu ile nitrit/nitrat ölçümü yapıldı. Deneklerin diz eklemleri histopatolojik incelemeye alındı. Sonu ç l a r : On dördüncü günde, NMMA verilen grupta artrit oluşumu bir puan azalmışken, 21. günde indometazin ve NMMA'nın birlikte verildiği grupta artrit skoru sıfır idi. Sintigrafik incelemede, 3 ve 7. günlerde artmış aktivite tutulumu gözlenirken, 21. günde NMMA ve indometazinin birlikte verildiği grupta aktivite tutulumunun olmadığı gözlendi. Histopatolojik incelemede 21. günde NMMA'nın tek başına veya indometazinle birlikte uygulandığı gruplarda kronik iltihabi hücre infiltrasyonunun ortadan kalktığı görüldü. Deney süresince 2. gruptan 4, 3. gruptan 2 sıçan sepsisten dolayı öldüler. Griess reaksiyonu ile, beşinci grupta sıçanların 21. gündeki sonuçları kontrol grubu değerlerine yakın bulundu (p>0.05). Çıkarımlar: Artritin eklem üzerindeki olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için indometazin ve NMMA'nın birlikte uygulanmasının daha etkili olduğu görüldü.