Hakan ŞENOĞLU, Nuri ÖZKÜTÜK
Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi - 2026;56(3):228-233
Amaç: Tüberküloz (TB), hâlâ önemli bir küresel sağlık sorunu olmaya devam etmekte olup, tedavinin erken başlatılması için hızlı tanı yöntemleri hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, akciğer TB'si şüphesi olan hastalarda mikroskobik inceleme pozitifliği (Ehrlich-Ziehl-Neelsen, EZN boyaması) ile C-reaktif protein (CRP) arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, akciğer TB'si açısından değerlendirilen toplam 88 hasta dâhil edilmiştir. Hastalar, EZN boyama sonuçlarına (pozitif/negatif) ve aside dirençli basil (ARB) derecelendirmesine göre gruplandırılmıştır. Yaş, cinsiyet, CRP düzeyleri ve EZN boyanma özelliklerine göre analiz edilmiştir. Gruplar arasında istatistiksel karşılaştırmalar yapılmıştır. Bulgular: Akciğer TB'si hastalarında CRP düzeyleri, ARB pozitif olanlarda negatiflere kıyasla belirgin olarak daha yüksek bulunmuş olup mikroskobik inceleme ile CRP düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. ARB pozitiflik derecesi arttıkça CRP düzeyinde artış eğilimi gözlenmesine rağmen bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmamış ve CRP düzeyi ile ARB pozitiflik derecesi arasında güçlü bir doğrusal ilişki saptanmamıştır. Yaş ve cinsiyetin CRP düzeyleri üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı değildir. Sonuç: Tüberküloz hastalarında, CRP düzeylerinin özellikle ARB pozitifliği ile ilişkili olarak arttığı ancak bulaştırıcılığın düzeyini yansıtmada tek başına yetersiz kalabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular; CRP'nin TB tanısında destekleyici bir belirteç olarak kullanılabileceğini, ancak klinik değerlendirmede diğer parametrelerle birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir.
