Mücahide Gökçen GÖKALP, Mithat KIYAK, Fuat EREL
Sabuncuoglu Serefeddin Health Sciences - 2026;8(2):68-77
Astım, alerjik rinit ve egzama çocukluk çağının en yaygın kronik hastalıkları arasında yer almakta olup prevalansları bölgelere göre değişiklik göstermektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin batısında yer alan Balıkesir ilinde 6-7 ve 13-14 yaş grubundaki okul çocuklarında bu alerjik hastalıkların prevalansını ve ilişkili risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırma, 2013 yılında ISAAC (International Study of Asthma and Allergies in Childhood) Faz I anketinin doğrulanmış Türkçe versiyonu kullanılarak yürütülen kesitsel bir çalışmadır. Sosyoekonomik duruma göre tabakalı küme örnekleme yöntemi ile 26 okuldan toplam 3.647 öğrenci seçilmiştir. 6-7 ve 13-14 yaş gruplarında yaşam boyu hışıltı prevalansı sırasıyla %31,5 ve %19,3; son 12 ayda hışıltı prevalansı %19,3 ve %12,8; hekim tanılı astım ise %11,1 ve %7,1 olarak bulunmuştur. Yaşam boyu rinit prevalansı %37,1 ve %35,7; hekim tanılı alerjik rinit %15,4 ve %14,8; hekim tanılı atopik dermatit ise %8,6 ve %6,7 olarak belirlenmiştir. Lojistik regresyon analizleri; 6-7 yaş grubunda ailede alerji öyküsünün (OR=1,95; %95 GA: 1,14-3,34; p=0,016), 13-14 yaş grubunda ise düşük aylık gelirin (OR=2,45; %95 GA: 1,45-4,14; p=0,001) ve ev içi sigara maruziyetinin (OR=2,10; %95 GA: 1,34-3,28; p=0,001) astım için anlamlı risk faktörleri olduğunu ortaya koymuştur. Balıkesir'deki alerjik hastalık prevalansı, daha önceki Türk ISAAC çalışmalarında bildirilen oranlardan yüksek olup, son yıllarda yapılan ulusal araştırmalarla büyük ölçüde uyumludur. Bulgular, çocukluk çağında alerjik hastalıkların devam eden yükünü ortaya koymakta ve erken tanı, önleme stratejileri ve bölgeye özgü halk sağlığı müdahalelerinin geliştirilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır.
