IPEK SUNTAR, ESRA KUPELI AKKOL, TUBA MERT GONENC, TUGCE FAFAL ERDOGAN, HİKMET KELES, BİJEN KIVCAK
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2015;12(2):157-168
Bu çalışmada, Campanula lyrata Lam. subsp. lyrata (Campanulaceae) bitkisinin halk arasındaki kullanımını bilimsel olarak doğrulamak amacıyla, bitkinin toprak üstü kısımlarından hazırlanan ekstrelerin anti-enflamatuvar ve yara iyileştirici aktivitelerinin in vivo yöntemler kullanılarak değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bitkinin kurutulmuş ve toz edilmiş toprak üstü kısımlarından ayrı ayrı n-hekzan, dietil eter, etil asetat (EtOAc), metanol (MeOH) ve sulu ekstreler hazırlanmıştır. Antienflamatuvar aktivitenin değerlendirilmesi için, karragen-, ve serotonin- nedenli arka ayak ödemi,12-Otetradekanoilforbol- 13-asetat (TPA)-nedenli kulak ödemi ve asetik asit-nedenli kapiller permeabilite artışı modelleri kullanılmıştır. Yara iyileştirici etki, insizyon ve eksizyon yara modelleri kullanılarak, hidroksiprolin miktar tayini ve histopatolojik analizlerle beraber değerlendirilmiştir. Metanol ekstresinin karragen-, ve serotonin- nedenli arka ayak ödemi ve asetik asit-nedenli kapiller permeabilite artışı modellerinde sırasıyla %25.3, %27.8 ve %31.8 değerleri ile anlamlı derecede anti-enflamatuvar etki gösterdiği tespit edilmiştir.Metanol ekstresinin benzer şekilde insizyon ve eksizyon yara modellerinde sırasıyla %26.9 ve %39.6 değerleri ile anlamlı derecede yara iyileştirici etki gösterdiği ve metanol ekstresi ile hazırlanan merhemle tedavi edilen dokularda hidroksiprolin miktarının arttğı belirlenmiştir. Bu çalışma, C. lyrata subsp. lyrata bitkisinin halk arasında anti-enflamatuvar ve yara iyileştirici amaçlarla kullanımını doğrulamaktadır.
