Türk Medline
ADR Yönetimi
ADR Yönetimi

TÜRK YARDIM ÇALIŞANLARINDA İKİNCİL TRAVMATİK STRES: ÖLÇEK UYARLAMASI VE İKİNCİL TRAVMATİK STRESİN İNCELENMESİ

AYLA KAHİL, REFİA PALABIYIKOĞLU

Klinik Psikoloji Dergisi - 2018;2(3):107-116

Ufuk Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, İncek/Ankara

 

Bu araştırmada, travmatik yaşantıları olan bireylere, travma anında veya sonrasında müdahalede bulunan profesyonel ve gönüllü yardım çalışanlarının, yaptıkları yardım davranışı sonucunda deneyimledikleri ikincil travmatik stres belirtilerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaç doğrul-tusunda, İkincil Travmatik Stres Ölçeği Türkçeye uyarlanmış ve 228 profesyonel ve gönüllü yar-dım çalışanına uygulanmıştır. Travmatik stres belirtileri mesleki işlev (profesyonel yardım çalışa-nı veya gönüllü yardım çalışanı olmak), cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, mesleki deneyim süresi, travmatik yaşam olayı varlığı ve travmatik yaşantının türü değişkenlerine göre incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, profesyonel yardım çalışanlarının, gönüllü yardım çalışanlarına göre daha fazla travmatik stres belirtileri deneyimledikleri saptanmıştır. Yanı sıra, mesleğinde 11-15 yıldır çalışmakta olan katılımcıların travmatik stres belirtilerinin, mesleğini 1-5 yıldır sürdürmek-te olan katılımcıların stres belirtilerinden daha yüksek olduğu bulunmuştur. Travmatik olarak değerlendirdikleri yaşam olayları deneyimleyen yardım çalışanlarının ikincil travmatik stres belir-tilerinin, travmatik bir yaşam olayı deneyimlemeyen katılımcıların belirtilerinden daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Dikkat çekici olarak, yaşadıkları travmatik olaya meslekleri sebebi ile maruz kalan katılımcılar ile, yıkıcı yaşantısı kişisel hayatlarında meydana gelmiş olan katılım-cıların, ikincil travma belirtileri arasında bir farklılık olmadığı görülmüştür. Bu sonuç, ikincil olarak travmatik bir olaya maruz kalmanın, doğrudan maruziyet ile benzer tepkiler ve yaşantılar ortaya çıkardığına işaret etmektedir.