Emel ARSLAN SARIMEHMETOĞLU, Sude ÇAKMAK, Öykü Dila GÖKTAŞ
Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Dergisi - 2026;34(1):18-27
Amaç: Ses terapisine ilişkin bilgi arayışında bireyler, giderek artan biçimde dijital kaynaklara yönelmektedir. Ancak çevrim içi ortamda sunulan bilgilerin doğruluğu, güncelliği ve okunabilirliği konusunda belirsizlikler bulunmaktadır. Bu çalışmada, "ses terapisi" anahtar kelimesi kullanılarak internet ortamında ulaşılan Türkçe içeriklerin okunabilirlik ve kalite düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Türkiye'de en sık kullanılan Google arama motorunda, Kasım 2024 yılında yapılan aramayla ulaşılan ilk 100 internet sitesinden 56'sı belirli dışlama kriterleri nedeniyle elenmiş ve kalan 44 internet sitesi araştırmaya dâhil edilmiştir. Metinler, okunabilirlik düzeyi açısından Ateşman ve Çetinkaya-Uzun Okunabilirlik İndeksleri ve kalite açısından ise DISCERN Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Sitelerin %75'i (n=33) bireysel veya özel eğitim kurumlarına ait olup, %93,2'si (n=41) ise akademik yazarlar tarafından hazırlanmıştır. DISCERN sonuçlarına göre %56,8'i (n=25) orta düzeyde kaliteye sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmada, Ateşman Okunabilirlik İndeksi ortalaması 55,72+/-9,29 (minimum=13,15; maksimum=72,10) ve Çetinkaya-Uzun Okunabilirlik İndeksi ortalaması 34,39+/-3,93 (minimum=20,60; maksimum=42,08) olarak bulunmuştur. Ateşman İndeksi'ne göre içeriklerin %77,2'si orta zorlukta okunabilirlik düzeyindeyken, Çetinkaya-Uzun Okunabilirlik İndeksi'ne göre %52,3'ü engelli düzeyde bulunmuştur. Sonuç: Türkçe ses terapisine yönelik çevrim içi içeriklerin, hem kalite hem de okunabilirlik açısından genel olarak yetersiz olduğu bulunmuştur. Bu durum, içerik üreticilerinin hem bilimsel temellere dayanan hem de anlaşılabilirliği yüksek içerikler üretmesini gerektiren bilinçli ve sistematik bir yaklaşımın önemini ortaya koymaktadır. Çalışma, Türkçe ses terapisi içeriklerinin nesnel araçlarla değerlendirildiği az sayıdaki araştırmalardan biri olup, çevrim içi sağlık bilgisi kalitesinin artırılmasına yönelik literatüre önemli katkı sağlamaktadır.
