Oğulcan AKKOÇ, Özden YALÇINKAYA-ALKAR
Klinik Psikoloji Dergisi - 2026;10(3):357-372
Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT) üçüncü kuşak bilişsel davranışçı terapi kuramları arasında yer alan bir terapi yaklaşımıdı r. Geniş bir yelpazede kullanım alanı sunmasıyla da bu terapi yaklaşımına ilgi gün geçtikçe artmaktadır. Kuram, psikolojik esneklik temelli olarak psikozdan gündelik yaşamdaki zorluklara ilişkin pek çok konu karşısında davranış değişikliğinin sağlanmasında etkilidir. KKT son zamanlarda Türkiye'de de benzer şekilde farklı bağlamlarda ve örneklemler üzerinde uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yetişkin örnekleminde uygulanmış olan KKT grup müdahalelerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda 2020-2025 yılları arasında Türkiye'de gerçekleştirilmiş kabul ve kararlılık terapisi grup uygulamaları; örneklem özellikleri, müdahale yöntemi, süresi, sıklığı, ölçme araçları ve değişimler açısından PRISMA kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Scopus, Web of Science, PsycArticles ve TrDizin veri tabanlarının taranması sonucunda 11 araştırma makalesi çalışmaya dahil edilmiştir. Psikolojik sağlamlık, psikolojik esneklik, dürtüsellik, olumsuz değerlendirilme korkusu, sosyal görünüş kaygısı ve öz şefkat düzeyi araştırmalardaki müdahale programları sonrasında değişim hedeflenen değişkenler arasında yer almaktadır. Araştırmaya dahil edilen grupların örneklem özelliklerinin üniversite öğrencileri ile sınırlı kalmayıp psikiyatrik tanısı bulunan bireyler ve ebeveynlere de genişletildiği görülmektedir. İçerik ve uygulanış açısından farklar bulunmasına karşın kabul kararlılık terapisi temel ilkelerine bağlı grup müdahalelerinin farklı yetişkin örneklemlerinde etkili olduğu görülmektedir. Mevcut araştırma ile Türkiye'de farklı bağlamlarda uygulanan güncel kabul kararlılık terapisi grup uygulamalarının değerlendirilmesine ve karşılaştırılmasına fırsat sunulmaktadır. Müdahale programlarının bir arada değerlendirilmesi ise gelecek müdahale programlarının tasarlanmasında araştırmacılar için zamansal ve ekonomik açıdan kolaylık sağlayabilir.
