Ahmet İLBAY, Emine USLU, Serdar SEZER, Müçteba Enes YAYLA, Derya KAŞKARİ, Ahmet USTA, Çetin ERGÜL, Melis DİLBİL, Feyza Şahan GÜRPINAR, Özge US, Hüsna ÇEVİK, Elif Nur Özbay HALİLOĞLU, Güle ÇINAR, Nuran TÜRKÇAPAR
Ulusal Romatoloji Dergisi - 2026;18(2):150-166
Amaç: Erişkin romatoloji hastalarında, hastaların tıbbi durumu göz önünde bulundurularak aşı ile önlenebilir hastalıklara karşı kanıta dayalı ve uzman görüşlerini içeren bir aşı rehberi oluşturmaktır. Yöntem: Türkiye Romatoloji Derneği tarafından görevlendirilen ekip tarafından, romatolojik hastalıklar, tedavileri, aşıyla önlenebilir hastalıklar ve aşılara ilişkin klinik sorular popülasyon, müdahale, karşılaştırma ve sonuç (PICO) formatında geliştirildi. Her PICO sorusu için sistematik literatür incelemeleri yapıldı. Kanıt kalitesini değerlendirmek ve önerileri formüle etmek için Grading of Recommendations Assessment, Development and Evaluation metodolojisi kullanıldı. Bulgular: Görevlendirilen ekipçe, 18 yaş ve üzeri romatoloji hastalarının tıbbi durumlarına (hastalık, kullanılan ilaçlar, gebelik, emzirme, seyahat gibi) göre kanıt düzeyi ile aşılama önerileri oluşturuldu. Genel yaklaşım önerileri, her bir aşının kullanımı, canlı ve inaktif aşılar için öneriler, uygulanma zamanları ve immünosüpresif tedavi alan gebe romatoloji hastalarının bebeklerinin aşılanması başlıkları altında öneriler oluşturuldu. Önerilerin çoğu koşullu olup destekleyici kanıt düzeyi düşüktür. Önerilen aşıların bir kısmının kılavuzun hazırlandığı dönemde T.C. Sağlık Bakanlığı'nın ulusal aşı şemalarında yer almaması veya ülkemizde temin edilememesine rağmen, zamanla güncellenebileceği veya ilgili aşıların temin edilebileceği düşünülerek kılavuzda bu aşılara da yer verilmiştir. Sonuç: Erişkin romatoloji hastaları, aşıyla önlenebilir hastalıklara karşı bireysel riskler göz önünde bulundurularak aşılanmalıdır. Takip eden hekim ve hasta, aşılama hakkında ortak karar almalıdır. Hastaya aşılanmanın önemi (önerilen aşılar, zamanlaması ve yan etkileri) hakkında bilgi verilerek teşvik edilmeli ve tereddütleri varsa bilimsel veriler eşliğinde giderilmelidir.
