Pınar Nur DALGIÇ
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(2):0-0
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve OECD ülkelerinin sağlık harcamalarını 2023-2024 verileri kullanılarak karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Hellwig ve TOPSIS yöntemlerini güncel veri setleriyle birlikte kullanan çalışmaların sınırlı olması, bu çalışmanın temel araştırma boşluğunu oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışma, sağlık harcamalarının daha tutarlı ve veri temelli bir yaklaşımla ülkeler arası karşılaştırılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışmada beş kriter kullanılmıştır: kişi başı toplam sağlık harcaması, kamu ve özel sağlık harcamaları, GSYİH içindeki sağlık harcaması payı ve perakende ilaç harcaması. Tüm kriterler fayda yönlü olarak değerlendirilmiştir. Kriter ağırlıkları CRITIC yöntemi ile belirlenmiş ve analiz Hellwig ve TOPSIS yöntemlerinin entegre edilmesiyle gerçekleştirilmiş, ülkelerin sıralamaları elde edilmiştir. Bulgular: Bulgular, her iki yöntemin büyük ölçüde benzer sıralamalar ürettiğini göstermektedir. ABD ve İsviçre en üst sırada yer alırken, Almanya, Kanada, Avusturya ve Avustralya bu ülkeleri takip etmektedir. Norveç, Hollanda, İsveç ve Finlandiya orta grupta yer alırken Türkiye sürekli olarak en alt sırada konumlanmıştır. Genel olarak OECD ülkeleri arasında sağlık harcamalarının düzeyi ve bileşimi açısından önemli farklılıklar olduğu görülmektedir. Sonuç: OECD ülkeleri arasında sağlık harcamalarının düzeyi ve bileşimi açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bulgular, Türkiye'nin tüm göstergelerde OECD ortalamasının altında yer aldığını ve sağlık harcamaları açısından en alt grupta konumlandığını göstermekte olup, sağlık finansmanının güçlendirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Bu kapsamda kamu sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payının kademeli olarak artırılması, birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, koruyucu sağlık hizmetleri için performans temelli bütçeleme sistemlerinin geliştirilmesi ve bölgesel sağlık harcaması eşitsizliklerini azaltmaya yönelik kaynak tahsis mekanizmalarının uygulanması önerilmektedir.
