Özlem KILIÇ, Mehmet Nur KAYA
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(2):254-263
Amaç: Bu çalışma, Türkiye'de ailevi Akdeniz ateşi (AAA) hakkında bilgi kaynağı olarak Instagram paylaşımlarının kalitesi ve özelliklerini değerlendirmeyi amaçladı. Gereç ve Yöntemler: İki romatolog 1 Şubat 2025 tarihinde Instagram'da popüler hashtagleri (#aileviakdenizateşi, #aileviakdenizatesi, #aileviakdenizatesihastalığı, #akdenizateşi, #akdenizatesi, #FMF ve #FMFhastalığı) kullanarak arama yaptı. Post özellikleri kaydedildi. Gönderi kalitesini değerlendirmek için Küresel Kalite Ölçeği [Global Quality Scale (GQS)] ve "Journal of the American Medical Association (JAMA)" kriterleri kullanıldı. GQS kalite gruplarına ve sağlık profesyoneli ve sağlık profesyoneli olmayan gruplara ayrılarak karşılaştırmalı analizler gerçekleştirildi. Bulgular: Analiz edilen 240 gönderiden 30'u mükerrer, 58'i ilgisiz, 8'i Türkçe olmayan, 7'si uygunsuz ses, 7'si uygunsuz metin ve 19'u uygunsuz resim gönderisi çıkarılmıştır. Yüz on bir gönderinin 27'si (%24,3) video ve 84'ü (%75,7) resimdi. Gönderi yükleyen 61 (%54,9) kişi sağlık profesyonelleri, 50 (%45,1) kişi ise sağlık profesyoneli değildi. Gönderilerin 59'u (%53,2) düşük kaliteli, 32'si (%28,8) orta kaliteli ve 20'si (%18) yüksek kaliteliydi. Gönderilerin hedefi çoğunlukla hastalardı (%83,8). Sağlık profesyonelleri ile sağlık profesyoneli olmayanlar arasında gönderi ölçümleri açısından anlamlı bir fark yoktu (p>0,05). JAMA ve GQS skoru sağlık profesyonelleri grubunda anlamlı derecede yüksekti (p<0,001). Gönderilerin hedef kitlesi sağlık profesyoneli grubunda hastalar ve sağlık profesyonelleri, sağlık profesyoneli olmayan grupta ise hastalardı (p=0,036, 0,033). GQS ve JAMA arasında anlamlı bir pozitif korelasyon vardı (r=0,732, p<0,001). Sonuç: AAA ile ilgili Instagram gönderileri genel olarak düşük kalitedeydi. Doğru, kanıta dayalı içeriğin görünürlüğünün artırılması, sosyal medyada paylaşılan FMF bilgilerinin güvenilirliğini ve yararlılığını artırabilir.
