Hilal Özden ÇON, Nilüfer KOÇTÜRK
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - 2026;18(4):1579-1594
Bu çalışma Türkiye'de boşanmış kadınlarla gerçekleştirilen psikososyal müdahaleleri; kullanılan yöntemler, kuramsal bakış açısı, örneklem özellikleri, müdahale türü ve içeriği, uygulama biçimi ve elde edilen sonuçlar açısından kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma PRISMA-ScR kılavuzu çerçevesinde sistematik kapsam incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Çalışma kapsamında Web of Science, Scopus, PubMed, YÖKTEZ ve ULAKBİM veri tabanları taranmış ve dahil etme/hariç tutma kriterleri doğrultusunda incelenecek çalışmalar belirlenmiştir. Tarama süreci sonucunda Türkiye'de boşanmış kadınlarla gerçekleştirilen psikososyal müdahaleleri inceleyen toplam altı çalışmaya ulaşılmıştır. Bulgular, Türkiye'de bu alanda yapılan müdahalelerin sınırlı sayıda olduğunu, kuramsal yaklaşım açısından çeşitlilik gösterdiğini, çoğunlukla yüz yüze ve grup temelli uygulamaları içerdiğini göstermektedir. İlgili araştırmalarda psikososyal müdahalelerin boşanmaya uyum, duygusal farkındalık, psikolojik iyi oluş, psikolojik dayanıklılık, aile yaşam doyumu, depresyon, anksiyete, yalnızlık, ebeveyn stresi, ebeveyn kabulü ve empati düzeyi gibi değişkenler üzerindeki etkililiklerinin incelendiği saptanmıştır. Dahil edilen tüm çalışmalarda psikososyal müdahalelerin sonrasında psikolojik değişkenlerde olumlu yönde anlamlı değişimler gerçekleşmiştir. Sonuç olarak, bu bulgular Türkiye'de boşanmış kadınlarla gerçekleştirilen psikososyal müdahalelerin etkililiğine ilişkin olumlu bir tablo ortaya koymaktadır. Bununla birlikte ulaşılan çalışmaların sınırlı sayıda olması gelecek araştırmalarda boşanmış kadınların psikososyal iyi oluşlarını desteklemek amacıyla yeni müdahalelerin geliştirilmesinin gerekliliğini ve önemini vurgulamaktadır.
