Ahmet Furkan SÜNER, Ahmet Can BİLGİN, Zeynep Sedef VAROL, Hatice ŞİMŞEK KESKİN
Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2026;35(1):1-15
Amaç: Bu çalışma, Türkiye'den doktor göçünü etkileyen temel faktörleri araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışma, fenomenolojik yaklaşım içeren nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Tüm görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Görüşmeler Haziran 2022 ile Haziran 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş ve ortalama 60 dakika sürmüştür. İntörn doktorlarla yapılan odak grup görüşmeleri ve derinlemesine görüşmeler yüz yüze, yurt dışında yaşayan doktorlarla yapılan görüşmeler ise çevrim içi olarak gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler önce tanımlayıcı olarak açık kodlarla kodlanmış; ardından açık kodlar sınıflandırılmış, ilişkilendirilmiş ve temalar belirlenmiştir. Çalışmanın güvenirliği triangülasyon yöntemiyle sağlanmıştır. Bulgular: Göç ettirici (itici) faktörler arasında en sık belirtilen tema, doktorların çalışma koşulları olmuştur. Bunu sağlık sistemi içerisindeki sorunlar, ülkenin genel durumu, saha deneyimi ve öneriler izlemiştir. Çekici (çekme) faktörler açısından en sık belirtilen tema ise çalışma koşullarının sağladığı avantajlardır. Bunu sosyal yaşam kolaylığı, ekonomik faydalar ve kişisel etkinliklere zaman ayırma imkânı takip etmiştir. Sonuç: Bu çalışmada, doktorların yurtdışına göç etmelerine neden olan faktörler incelenmiş ve olumsuz çalışma koşullarının en belirgin neden olarak öne çıktığı görülmüştür. Daha iyi çalışma koşullarının sağladığı avantajlar en güçlü çekici faktör olmuştur. Türkiye'deki ağır iş yükü, düşük maaşlar, sağlık çalışanlarına yönelik şiddet ve iş güvencesizliği gibi unsurlar, doktorlar için göçü bir kaçış yolu haline getirmiştir. Ekonomik zorluklar, ülkenin geleceğine dair belirsizlik ve liyakat eksikliği de göç etme niyetlerini artırmaktadır.
