Muhammed Emre Yılmaz, Esra Guzel Tanoglu, Muhammed Fevzi Esen, Fatih Guner, Muhammed Oduncu
Adli Tıp Dergisi - 2026;40(1):1-10
Amaç: Hastane içi ve hastane dışı ölüm belgelendirmesi arasındaki ayrım, önemli adli ve epidemiyolojik sonuçlar doğurmaktadır. Pediatrik ölümlerin klinik sonuçları üzerine birçok çalışma yapılmış olsa da, adli uygulamalarda hastane dışı ölüm belgelendirmesinin demografik, durumsal ve nedene özgü belirleyicilerini inceleyen araştırmalar sınırlıdır. Metod: 2019-2023 yılları arasında kaydedilen 2.214 pediatrik ve adolesan adli olgu retrospektif olarak incelendi. Değişkenler arasında ölüm nedeni, cinsiyet, uyruk, ölüm yaşı, olay yeri ve mevsim yer aldı. Ölüm nedenleri; kasıtlı yaralanmalar, kasıtsız yaralanmalar, tıbbi veya işlemsel nedenler ile diğer veya belirlenemeyen nedenler olarak sınıflandırıldı. Ölüm yeri, kurum/ambulans içi ve hastane dışı olarak iki kategoriye ayrıldı. Tanımlayıcı analizler, ki-kare testi, parametrik olmayan karşılaştırmalar ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri uygulandı. Bulgular: Olguların genelinde %17,9'u hastane dışında belgelendirilmişti. Hastane dışı ölüm belgelendirmesi, tıbbi veya işlemsel nedenlere kıyasla kasıtsız yaralanmalar (OR=1,97; %95 GA: 1,45-2,67), kasıtlı yaralanmalar (OR=1,96; %95 GA: 1,15-3,35) ve diğer veya belirlenemeyen nedenler (OR=26,89; %95 GA: 18,10-39,97) için anlamlı derecede daha olasıydı. Yabancı uyruk (OR=1,90; %95 GA: 1,42-2,54) ve artan yaş (her yaş için OR=1,14; %95 GA: 1,12-1,17) de bağımsız belirleyicilerdi. Mevsimsel değişim açısından yaz mevsiminde, kışa göre daha düşük olasılık saptandı (OR=0,65; %95 GA: 0,46-0,93). Cinsiyet ile ölüm yeri arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Model tanılamaları, yaş için logit doğrusalığı, düşük kollineerlik ve güçlü genel uyum ile geçerliliği destekledi. Sonuç: Çocuk ve adolesanlarda hastane dışı ölüm belgelendirmesi; dışsal ve belirlenemeyen nedenler, ileri yaş ve yabancı uyruk ile güçlü şekilde ilişkiliydi. Bu bulgular, pediatrik mortalitede adli uygulamalar, sağlık hizmetine erişim ve sosyal belirleyiciler arasındaki etkileşimi ortaya koymaktadır. Hastane öncesi yanıtın güçlendirilmesi ve sağlık hizmetine erişimde eşitliğin artırılması, adli gözetimin kalitesini iyileştirebilir ve eşitsizlikleri azaltabilir. Anahtar Kelimeler: Adli patoloji, Ölüm belgeleri, Çocuk ölümleri, Adolesan (ergen) ölümleri, Hastane dışı ölüm
