Saim YANIK, Mehmet Emrah POLAT, Şeğmus ÖZDEMİR
Journal of Biotechnology and Strategic Health Research - 2026;10(2):99-111
Amaç Bu çalışma, Türkiye'de dental implant tedavisine yönelik çevrim içi arama ilgisinin uzun dönemli eğilimlerini, Mart 2020 çevresindeki düzey ve eğilim değişikliklerini ve yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) değişim oranlarıyla ilişkilerini değerlendirdi. Gereç ve Yöntem İmplantla ilişkili beş terime ait aylık göreli arama hacmi (RSV) verileri Google Trends'ten elde edildi. 2004-2025 verileri görsel değerlendirmede, 2014-2025 verileri çıkarımsal analizlerde kullanıldı. Eğilimler, Newey-West değişen varyans ve otokorelasyon tutarlı (HAC) standart hatalara dayalı doğrusal regresyon ve Mann-Kendall testiyle değerlendirildi. Mart 2020 çevresindeki değişiklikler segmentli regresyonla incelendi. TÜFE-RSV ilişkileri Spearman ve zamana göre düzeltilmiş parsiyel Spearman korelasyonlarıyla değerlendirildi; Benjamini-Hochberg yanlış keşif oranı (FDR) düzeltmesi uygulandı. Bulgular Tüm terimler 2014-2025 döneminde anlamlı pozitif eğilim gösterdi (tüm HAC p < 0,001); "implant diş" en yüksek ortalama RSV ve en büyük artışı sergiledi. Çoğu terimde anlamlı ani düzey veya eğilim değişikliği saptanmadı. "Diş implantı" ani düzey azalması (beta? = -1,366; p < 0,001) ve ardından pozitif eğilim değişikliği (beta? = 0,0256; p < 0,001) gösterirken, "implant fiyat" negatif eğilim değişikliği gösterdi (beta? = -0,0474; p = 0,028). Pozitif düzeltilmemiş TÜFE-RSV ilişkileri zamana göre düzeltme sonrasında zayıfladı; FDR düzeltmesinden sonra yalnızca "implant diş" anlamlı kaldı (rho = 0,335; q < 0,001). Sonuç Türkiye'de dental implant tedavisine yönelik çevrim içi arama ilgisi 2014-2025 döneminde arttı ve örüntüler terminolojiye göre farklılaştı. Mart 2020 çevresindeki heterojen değişiklikler ve zamana göre düzeltme sonrasında TÜFE ilişkilerinin zayıflaması, çevrim içi arama davranışları yorumlanırken seküler eğilimlerin dikkate alınmasının önemini göstermektedir.
