TÜRKİYE'DE GEÇİCİ KORUMA ALTINDAKİ SURİYELİLERE YÖNELİK TOPLUM TABANLI SAĞLIK HİZMETLERİ ÖRNEĞİ: EVDE SAĞLIK BAKIM ELEMANLARININ YETİŞTİRİLMESİ VE İSTİHDAMI

Serap ŞENER

Sağlık ve Toplum Dergisi - 2026;36(1):3-12

Dr. Lokman Hekim Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana bilim Dalı

 

Türkiye, dünyada en fazla Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapan ülkedir. Geçici koruma altındaki Suriyelilerin özellikle yaşlı ve yeti kaybı olan kırılgan grupları, dil ve kültürel bariyerler nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde güçlük yaşamaktadır. Bu çalışma, Dünya Sağlık Örgütü ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle geliştirilen ve sivil toplum kuruluşları tarafından desteklenen Evde Sağlık Bakım Programı'nın eğitim süreçlerini, saha uygulamalarını ve sağlık hizmetlerine erişim üzerindeki etkilerini incelemektedir. Program kapsamında 394 Suriyeli Evde Sağlık Bakım Elemanı (ESBE) eğitilmiş; Mart 2019-Kasım 2023 arasında yedi ilde yaklaşık 900 hastaya 86.214 ev ziyareti ve 431.070 bakım faaliyeti gerçekleştirilmiştir. Bulgular, ESBE'lerin temel bakım sunmanın yanı sıra dilsel ve kültürel aracılık rolü üstlenerek hasta memnuniyetini, uygun yönlendirmeleri ve sağlık sistemine duyulan güveni artırdığını göstermektedir. Sürekli eğitim, güçlü gözetim ve sürdürülebilir finansman ile desteklendiğinde modelin ulusal sağlık sistemi içinde ölçeklenebilir ve iyi uygulama örneği olabileceği değerlendirilmektedir.