Banu Ersoy -Şen, Merve Taştan, Meltem Yılmaz
Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi - 2025;6(3):140-148
Amaç: Bu çalışma, Türkiye'deki tıp fakültelerinde 2015 -2025 yılları arasında yapılmış lisansüstü tezleri inceleyerek geleneksel ve tamamlayıcı tıp (GETAT) uygulamalarına yönelik akademik araştırmaların kapsamını, eğilimlerini ve yöntemsel özelliklerini değ erlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmada, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Veri Tabanı'ndan "akupunktur", "ozon", "fitoter api", "proloterapi" gibi anahtar kelimelerle yapılan tarama sonucu 239 tez çalışması incelenmiştir. Tezler, tez türü, ana bilim da lı, yapıldığı il ve üniversite, danışman unvanı, araştırma türü, örneklem özellikleri, kullanılan ölçekler ve yayın durumu gibi değişkenler açısı ndan analiz edilmiştir. Tanımlayıcı veriler sayı ve yüzde olarak sunulmuştur. Bulgular: İncelenen tezlerin %73,6'sı tıpta uzmanlık tezlerinden oluşmaktadır. Çalışmaya dahil edilen tezlerin yıllara göre dağılımına bakıldığında, yıllar içinde bir artış olduğu tespit edilmiştir. En çok tez Aile Hekimliği (%34,3) ve Fiziksel Tıp ve Rehabili tasyon (%17,2) alanlarında yapılmıştır. Konu dağılımında ozon tedavisi (%24,6) ilk sırada yer alırken, bunu akupunktur (%13,3) ve proloterap i (%10,0) izlemektedir. Tezlerin %55,2'si deneysel araştırma türündedir; ancak örneklem tekniği %56,9 oranında b elirtilmemiştir. Tezlerin yalnızca %25,1'i akademik dergilerde yayı mlanmıştır. Yayın yapılan dergilerin indekslerine bakıldığında, en fazla dergi SCIE indeksine kayıtlıdır (21 dergi, %35,0). Sonuç: Türkiye'de GETAT alanına yönelik akademik ilgi son yıllarda artış göstermiştir. Ancak, literatür hâlâ sınırlı olup tezler bel irli uygulama alanlarına yoğunlaşmaktadır. Araştırmaların metodolojik şeffaflığının artırılması, konu çeşitliliğinin geliştirilmes i ve uluslararası düzeyde yayın potansiyelinin güçlendirilmesi, alandaki bilimsel üretimin niteliğini artırmak adına önem arz etmektedir. Ayrıca, gelec ekteki araştırmalar kanıta dayalı GETAT uygulamalarını desteklemek amacıyla metodolojik titizliği a rtırmaya ve uluslararası iş birliğini teşvik etmeye odaklanmalıdır.
