Cemile TÜRKMEN, Zekiye Ceren ARITULUK AYDIN
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(2):484-501
Amaç: Bu çalışma da, Türkiye'de halk ilacı olarak kullanılan parazit çiçekli bitki taksonlarını n derle nmesi ve geleneksel kullanımların ın bilimsel olarak değerlendir ilmesi amaçla nmıştı r. 1985 - 2025 yılları arasında yayımlanmış Türkiye'de gerçekleştirilen etnobotanik ve halk ilaçları ile ilgili çalışmalar incelenmiş, elde edilen bulgular tablo halinde sunularak değerlendirilmiştir. Sonuç ve Tartışma: Türkiye'de üç familyaya (Convolvulaceae, Santalaceae ve Orobanchaceae) ait toplam 14 parazit çiçekli bitki taksonunun 184 farklı şekilde geleneksel olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu taksonlar arasında en fazla kullanım kaydının 146 kayıtla Viscum album ve alt türlerine ait olduğu bulunmuştur. Halk ilacı olarak kullanılan taksonların en fazla kulak-burun-boğaz ve solunum sistemi hastalıklarına karşı kullanıldığı tespit edilmiştir. Literatürde yer alan biyolojik aktivite çalışmaları incelendiğinde, Cuscuta babylonica, C. europaea, C. planiflora, Melampyrum arvense, Orobanche minor ve Rhinanthus major türleri üzerinde, geleneksel kullanımlarıyla ilişkili olarak yapılmış herhangi bir aktivite çalışmasının olmadığı kaydedilmiştir. Türkiye'de geleneksel olarak kullanılan parazit çiçekli bitkiler üzerinde yapılacak fitokimyasal ve biyolojik aktivite çalışmaları ülkemiz florasında yer alan parazit bitkilerin eczacılık bakımından değerlendirilmesi ve ekonomiye kazandırılması açısından önem arz etmektedir.
