Necati BÜKECİK, Duygu YEŞİLFİDAN, Merve Özkan ÖNDEŞ, Filiz ADANA
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(3):675-686
Giriş ve Amaç: Bu çalışma, Türkiye'de halk sağlığı alanındaki lisansüstü tezlerin uzun dönemli tematik, yöntemsel ve uygulama odaklı görünümünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem : Tanımlayıcı sistematik doküman incelemesi olarak yürütülen araştırmada, YÖK Ulusal Tez Merkezi'nden 2026 yılı içinde elde edilen ve 1973-2026 dönemini kapsayan 2000 benzersiz tez kaydı incelenmiştir. Çalışmaya başlangıç oluşturan dosya, arama ekranının ham sonuç dökümü değil, nihai metaveri aktarımıdır. Bibliyometrik göstergeler ile yönlendirilmiş içerik analizi tamamlayıcı analiz teknikleri olarak kullanılmış; kayıtlar yıl, tez türü, kurum türü, ana tema, yöntemsel yaklaşım, hedef grup ve uygulama alanına göre kodlanmıştır. Dönem-tez türü ve dönem-yöntem dağılımları çapraz tablolar ve grafiklerle değerlendirilmiş; temaların dönemlere ve tez türlerine göre görünümü, önceden tanımlanmış bir tema sözlüğüyle yürütülen çoklu yanıtlı anahtar sözcük analiziyle incelenmiştir. Bulgular : Tezlerin 1122'si yüksek lisans (%56,1), 462'si tıpta uzmanlık (%23,1), 415'i doktora (%20,8) ve biri diş hekimliği uzmanlık tezidir. Kayıtların %90,9'u devlet, %8,7'si vakıf üniversitelerinde üretilmiştir. Bulaşıcı olmayan hastalıklar, iş sağlığı, okul/adölesan sağlığı, afetler, çevre sağlığı ve aşı-bağışıklama öne çıkan temalardır. Tanımlayıcı/kesitsel çalışmalar en yaygın yöntemdir; karma yöntem ve kanıt sentezi çalışmaları sınırlıdır. Sonuç : Tez üretimi özellikle 2016 sonrasında artmış olmakla birlikte, yöntem çeşitliliği, kırılgan gruplar, toplum temelli araştırmalar ve politika etkisini değerlendiren çalışmalar açısından boşluklar sürmektedir.
