Orhun Demir, Aslı Türkmen Demir
Anatolian Journal of Emergency Medicine - 2025;8(4):150-157
Amaç: Bu çalışmanın amacı, gelişen Acil Sağlık Hizmetleri (ASH) bağlamında hastane dışı kardiyak arrest hastalarının sağkalım sonuçlarını etkileyen hastane öncesi ve hastane faktörlerini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif kohort çalışmasına 1 Ocak 2021 ile 31 Aralık 2024 tarihleri arasında Lokman Hekim Üniversitesi Ankara Hastanesi'nde yatan hastane dışı kardiyak arrest (HDKA) hastaları (>=18 yaş) dahil edildi. Hastalar sağkalım durumlarına göre dört gruba ayrıldı; acil serviste sağ kalanlar (Grup I), acil serviste sağ kalamayanlar (Grup II), hastanede sağ kalanlar (Grup III) ve hastanede sağ kalamayanlar (Grup IV). Bulgular: Toplam 644 hasta çalışmaya dahil edildi. Acil servisteki sağkalım oranı %52,2 iken, genel sağkalım oranı %6,4 idi. Acil servis (AS) sağkalımının anlamlı tek değişkenli prediktörleri arasında spontan dolaşımın geri dönmesine (SDGD) kadar geçen sürenin daha kısa olması, daha düşük başlangıç laktat düzeyleri, şok edilebilir ilk arrest ritmi, tanık olunan arrest ve arrestin gerçekleştiği yer yer aldı. Olay yerine tanık olan kişilerce yapılan kardiyopulmoner resüsistasyon da (KPR) tek değişkenli analizde AS sağkalımı ile güçlü bir şekilde ilişkiliydi (p<0,001), ancak çok değişkenli modelde istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı (p = 0,066). Sonuç: Zamanında KPR ve ASH yanıt süreleri gibi hastane öncesi faktörler, HDKA hayatta kalma oranlarını önemli ölçüde etkiler. Olay yerindeki KPR kritik bir rol oynarken, ASH yanıt süresini optimize etmek ve hastane öncesi gecikmeleri azaltmak sonuçları iyileştirmek için önemlidir. ASH protokollerini iyileştirmek ve HDKA hastalarında hayatta kalma olasılıklarını artırmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
