TÜRKİYE'DE HEKİMLERİN KÖTÜ HABER VERMEYE YÖNELİK TUTUMLARI

Şeyma Begüm HARMANCI, Erkin SARI, Muhammed Emin HARMANCI

Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2026;35(1):40-54

Department of Psychology, Selçuk University, Konya, Türkiye

 

Amaç: Tıbbi iletişimde kötü haber, hastanın geleceğine dair bakışını önemli ölçüde değiştirebilecek bilgiler olarak tanımlanır. Hekimler, bu tür haberleri sıklıkla ileten kişiler olup, bu süreç hem hastalar hem de hekimler için duygusal açıdan zorlayıcı olabilir. Ayrıca, kötü haber verme tutumları ve bu konudaki beceriler hekimler arasında farklılık gösterebilir. Bu çalışmada hekimlerin kötü haber vermeye ilişkin tutumlarını incelemeye yönelik geliştirilen 15 maddelik Kötü Haber Verme Tutumları Ölçeği'nin (KHVTÖ) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış ve hekimlerin kötü haber vermeye ilişkin tutumlarının belirleyicileri anlaşılmak istenmiştir. Yöntem: Çalışma kapsamında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde görev yapmakta olan 203 hekime ve ileri sınıf Tıp Fakültesi öğrencisine (111 kadın, 92 erkek) ulaşılmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda 1 madde düşük faktör yükü, 2 madde de çoklu doğrusal bağlantıyı azaltmak amacıyla çıkarılmış ve 12 maddelik 2 boyutlu (kötü haberlerin verilmesine yönelik tutumlar, kötü haber vermeye ilişkin eğitim almaya dair tutumlar) Türkçe formun veriye iyi bir uyum sağladığı görülmüştür. İki boyutun iç tutarlılık katsayıları (Cronbach alpha=,81 ve ,82) da ölçeğin Türkçe formunun güvenilir olduğuna işaret etmektedir. Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek adına ilişkili olabileceği düşünülen ölçüm yöntemleriyle ilişkisi incelenmiş ve ölçeğin kişilerarası iletişim yetkinliği ve genel öz yeterlik ile pozitif yönde, algılanan stres ile ise negatif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Bu bulgular ölçeğin Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm yöntemi olduğuna işaret etmektedir. Sonuç: Sonuçlar hekimlerin kötü haber vermeye ilişkin tutumlarına, bu tutumları teşvik eden ve önünde engel oluşturan faktörlerin anlaşılmasına ışık tutmaktadır.