Banu Berber BABALIK
Nobel Medicus - 2026;22(1):73-78
Topluma hizmet amaçlı bir meslek olan hemşirelik, insan ihtiyaçları sonucunda ortaya çıkmıştır. Bu özelliğiyle başlangıcı insanın varoluşuna kadar uzanmıştır. Hemşireliğin bir meslek dalı olarak kabulü ise XIX. yüzyıl sonrası Florence Nightingale'nin çabaları sonrasında gerçekleşmiştir. Ülkemizde hemşirelik hizmetlerine duyulan ihtiyaç en çok savaş yıllarında kendini göstermiştir. Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşları'nda sağlık hizmetlerinin ihtiyacı karşılayamaması ve/veya yeterli seviyede verilememesi nedeniyle önlem alınması kararı alınmıştır. Bu amaçla Hilal-i Ahmer Cemiyeti (Türk Kızılay Cemiyeti) bünyesinde hemşirelik kursları açılmıştır. Bu kurslarda eğitim gören hemşireler Osmanlı cephelerinde hizmet vermişlerdir. Safiye Hüseyin Elbi bu hemşirelerden biridir. Çanakkale Savaşları'nda cephelerden gelen yaralılara ilk müdahalelerin yapılarak İstanbul'a ulaşmalarını sağlayan Reşit Paşa Vapuru'nun başhemşiresi olarak hizmet vermiştir. Hemşirelik mesleğine ömrünü adayan Safiye Hüseyin Elbi sadece cephelerde değil savaş sonrası Hilal-i Ahmer temsilcisi olarak birçok Avrupa ülkesinde çalışmalarda bulunmuştur. Çalışmaları çok sayıda madalya ve takdirname ile ödüllendirilen Safiye Hüseyin Elbi, hemşirelik faaliyetlerinin kurumsallaşmasına önemli katkılar sağlamıştır. Çalışmada hemşirelik mesleğinde öncü bir isim ve Cumhuriyet'in modern kadın temsilinde en iyi kadın temsilcilerden biri olan ve hemşirelik alanında önemli katkıları bulunan öncü bir isim Safiye Hüseyin Elbi'nin hayatı arşivlerden, gazetelerden, anı kitaplarından ve tetkik eserlerden yararlanılarak ortaya konulmuştur. Türkiye'de modern hemşireliğin kurucusu olarak kabul edilen Safiye Hüseyin Elbi'nin tanınırlığını artırmak ve yapmış olduğu örnek mücadeleyi ortaya koymak amaçlanmıştır.
