Şeyma DEMİR ERBAŞ, Elif GENÇER ŞENDUR
Akdeniz Hemşirelik Dergisi - 2026;5(2):88-100
Amaç: Sağlık hizmetlerinde hasta merkezli bakım hastaların karar verme süreçlerine daha fazla dahil edilmesini ve kendi sağlıkları üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmalarını gerektirir. Bu, hasta güçlendirmesi çalışmalarını teşvik eder. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de hemşirelik alanında yapılan hasta güçlendirmesine dayalı lisansüstü tezlerin incelenmesidir. Yöntem: Çalışma lisansüstü tezlerden elde edilen verilerin betimsel içerik analizi yoluyla çözümlenmesine dayalı olarak yapılmıştır. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanı 01.07.2023-23.07.2024 tarihleri arasında taranmış, hemşireler tarafından yürütülen hasta güçlendirmesine ilişkin yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizi sayısal değerlendirmeler yapılarak tezlerin yayınlanma yılı, amacı, tezin türü, araştırma deseni, örneklem grubu ve sayısı, deneysel müdahale türü açısından raporlanmıştır. Bulgular: Araştırmaya dahil edilen lisansüstü tezlerin çoğunluğunun son beş yıl içerisinde yürütülen doktora tezlerinden oluştuğu belirlenmiştir. Yüksek lisans tezlerinin kesitsel tasarım ve metodolojik inceleme ile gerçekleştirildiği, doktora tezlerinin ise deneysel müdahale yöntemleriyle hasta güçlendirmesini geliştirmeyi amaçladığı saptanmıştır. Örneklem grubunu kronik hastalığı olan bireyler oluştururken, hasta güçlendirme müdahaleleri arasında güçlendirme eğitimi, egzersiz müdahalesi, yaratıcı drama, tele-hemşirelik ve yenilikçi giysiler yer almıştır. Sonuç: Hemşirelikte hasta güçlendirme çalışmaları son yıllarda, özellikle doktora düzeyinde artış göstermiş ve müdahale temelli yaklaşımlara yönelik ilgi giderek artmıştır. Hasta güçlendirme uygulamalarının yaygınlaştırılması ve daha fazla deneysel çalışmanın yürütülmesi, özellikle kronik hastalığı olan bireylerde sağlık sonuçlarının iyileştirilmesine katkı sağlayabilir.
