Necati MUMCU, Fatma CEVAHİR, Ayşegül TAYLAN ÖZKAN
Türkiye Parazitoloji Dergisi - 2026;50(2):102-110
Fasciola hepatica çıplak gözle kolayca görülebilen bir trematodtur. Koyun ve sığırları infekte etmekle birlikte, bazen insanlarda tesadüfi konakçı olabilmektedir. Bu derleme, Türkiye'de insan Fasciola hepatica ile ilgili yayımlanmış çalışmaları incelemek ve çalışmalardan elde edilen verileri sistematik olarak incelemek amacıyla yapılmıştır. Literatür taraması, "Pubmed, Google Scholar, Google" veri tabanlarından " Fasciola hepatica, Fascioliasis, Türkiye (Turkey)'' gibi anahtar kelimeler kullanılarak konu ile ilgili tarama yapıldı. Ayrıca konuyla ilgili ulusal enfeksiyon hastalıkları derneklerinin kongrelerinde sunulan poster sunumları da çalışmaya dahil edilmiştir. Türkiye'de 1993-2022 yılları arasında yayımlanan 84 çalışma ve bu çalışmalarda incelenen 183 olgu değerlendirmeye alındı. Bu derlemede Fasciola hepatica enfeksiyonun Türkiye'de nadir olmadığı ancak klinisyenlerin bunun farkında olmadıkları ve ayırıcı tanıda bu enfeksiyonu düşünmedikleri bulunmuştur. Ayırıcı tanıda Fasciola hepatica enfeksiyonun düşünülmemesi ve her merkezde tanı imkanının olmaması gibi nedenlerle, serolojik ve gayta mikroskopisi gibi tanı yöntemlerin yeterince kullanılmadığı görülmektedir. Fasciola hepatica enfeksiyonunun ön tanıda düşünülmemesi ve bu tanı yöntemlerinin yeterince kullanılmaması nedeniyle, abdominal görüntülemede olguların sıklıkla primer veya metastatik karaciğer tümörleri ile karıştırıldığını ve bu nedenle gereksiz invaziv işlemlerin yapıldığını görmekteyiz. Fasciola hepatica enfeksiyonun endemik olduğu bölgelerde tipik klinik bulgusu olan, karaciğer ve kolestaz enzim yüksekliği ile birlikte eozinofilisi olan ve karekteristik bilgisayarlı tomografi ya da ultrasonografi bulguları olan hastalarda majör bir cerrahi girişim yapmadan önce Fasciola hepatica enfeksiyonu düşünmeli ve öncelikle invaziv olmayan tanı yöntemleri kullanılmalıdır.
