Gülbiye YENİMAHALLELİ YAŞAR
Toplum ve Hekim - 2026;41(1):19-31
Yeni Kamu İşletmeciliği yaklaşımı, kamu yararına kullanım değerine sahip olan sağlık hizmetlerinin piyasa için değişim değerine dönüştürülmesi yoluyla metalaştırılmasına zemin hazırlamaktadır. 1980' den bu yana gözlenen sağlık hizmetlerinin piyasalaştırılıp metalaştırılması çabaları, Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) ile en üst aşamaya taşınmıştır. Kamu hastanelerinin yeni kamu işletmeciliği yaklaşımına paralel bir biçimde idari ve mali dönüşümü de bu sürecin önemli bir bileşenidir. Sağlık Bakanlığı SDP'nin etki alanını gerek devir yoluyla bünyesine kattığı hastanelere gerekse ortak kullanım yoluyla üniversite hastanelerine genişletmiştir. Tedavi hizmetleri piyasalaşmaya ve metalaşmaya daha uygun hizmetlerdir. Bu nedenle tedavi hizmetlerinin hem harcamada hem de hizmet kullanımındaki payı artmaktadır. Cepten sağlık harcaması yükü SDP öncesi döneme yükselmiş olan vatandaş ise tepkisini sağlık hizmetlerinden memnuniyet oranını düşürerek göstermektedir. En düşük memnuniyetin özel sağlık kuruluşlarında olması tesadüf değildir.