TÜRKİYE'DE KOKLEAR İMPLANT KONULU LİSANSÜSTÜ TEZLERİN TANIMLAYICI ANALİZİ

Ayşenur AYKUL YAĞCIOGLU, Seda Nur TOKSÖZ, İrem Nur TORUN, Esmanur BASUT, Vildan ÖZDEMİR, Betül ÇİÇEK ÇINAR

KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;7(1):143-155

KTO Karatay University, Faculty of Health Sciences, Department of Audiology

 

Amaç: Bu çalışma, arşiv tabanlı bir tasarım kullanarak Türkiye'deki koklear implant konulu lisansüstü tezlerin dağılımını, metodolojik özelliklerini ve tematik eğilimlerini betimleyici olarak analiz etmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Tarama, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veritabanında başlık alanında "Koklear İmplant" ve "Cochlear Implant" anahtar kelimeleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veritabanı taraması Ocak 2025'te yapılmıştır. Başlıklarında bu terimleri içeren ve 2001-2024 yılları arasında yayımlanan tüm lisansüstü tezler çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler kullanılarak analiz edilmiş ve frekans (n) ve yüzde (%) olarak sunulmuştur. Bulgular: Toplam 260 lisansüstü tez incelenmiştir. Tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans düzeyinde (%69,2) olduğu ve ağırlıklı olarak Kulak Burun Boğaz (KBB) ve Odyoloji anabilim dallarında gerçekleştirildiği belirlenmiştir. İlk tez 2001 yılında yayımlanmış olup, en fazla tezin tamamlandığı yıl 2022'dir. En fazla tez katkısı Hacettepe Üniversitesi tarafından sağlanmıştır. Çalışmaların büyük bölümü Sağlık Bilimleri Enstitülerinde yürütülmüştür. Sıklıkla kullanılan değerlendirme araçları arasında dil ve konuşma testleri, anketler ve odyolojik ölçümler yer almaktadır. Erken tanı ve implantasyon, sıklıkla işitsel ve dil sonuçlarında iyileşmeyle ilişkilendirilmiştir. Sonuç: Türkiye'de koklear implant konulu lisansüstü araştırmalar zaman içinde artış göstermiş olup, ağırlıklı olarak klinik ve rehabilitatif alanlara odaklanmaktadır. Bulgular, alandaki akademik eğilimlere genel bir bakış sunmakta ve gelecekteki lisansüstü araştırmalara rehberlik etmektedir.