Hatice Nur GERMİR, Dilek ÖZTAŞ, Saliha ÖZPINAR
Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;16(59):55-71
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de kredi bağlantılı hayat sigortalarının 2013-2024 dönemindeki gelişimini analiz etmektir. Ürün kompozisyonundaki değişimi ortaya koymak hedeflenmiştir. Ayrıca sosyoekonomik etkilerin test edilmesine yönelik bir model çerçevesi sunulmuştur. Kapsam: Çalışma, 2013-2024 yıllarına ait hayat sigortası prim üretim verilerini kapsamaktadır. 2025 yılının ilk dokuz ay verileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Analizlerde Türkiye Sigorta Birliği verileri ve ilgili panel veri setleri kullanılmıştır. Ürün dağılımı kredi bağlantılı ve kredi bağlantılı olmayan hayat sigortaları şeklinde incelenmiştir. Yöntem: Araştırmada betimleyici istatistikler kullanılmıştır. Prim üretimi ve ürün payları dönemsel olarak analiz edilmiştir. Ölçüm modeli için Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Güvenirlik ve geçerlik testleri yapılmıştır. Sosyoekonomik etki için makro ve mikro düzeyde kavramsal bir model önerilmiştir. Ampirik regresyon analizi bu aşamada yapılmamıştır. Bulgular: 2019 sonrası hayat sigortası prim üretiminde belirgin bir artış tespit edilmiştir. 2022 sonrasında büyüme ivmesi güçlenmiştir. 2013-2018 döneminde kredi bağlantılı pay %66-%73 bandında seyretmiştir. 2023'te bu oran %57'ye, 2024'te %52,7'ye gerilemiştir. Bu durum kredi dışı hayat ürünlerinde artış olduğunu göstermektedir. Ölçüm modeli güçlü güvenirlik ve geçerlik değerleri üretmiştir. Sonuç: Kredi bağlantılı hayat sigortaları Türkiye'de hayat branşının temel sürükleyicisi olmuştur. Ancak son dönemde ürün çeşitliliği artmaktadır. Çalışma, sosyoekonomik etkilerin test edilmesine yönelik bir kavramsal altyapı sunmaktadır. Ekonometrik analizlerle desteklenmesi halinde model daha güçlü sonuçlar üretebilecektir.
