Saliha Şahin
Tıp Eğitimi Dünyası - 2025;24(74):189-208
Giriş ve Amaç: Doğal ve insan kaynaklı tehlikelerdeki küresel artış-iklim değişikliğinin de şiddetlendirmesi ile-ulusal afet azaltma ve müdahale kapasitelerinin güçlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Avrupa, Asya ve Afrika'nın kesişim noktasında yer alan Türkiye; depremler, orman yangınları ve seller açısından yüksek risk altındadır. Afet tıbbı, sağlık altyapısının yetersiz olduğu olağanüstü koşullarda sağlık hizmeti sunumunu ele alır. Ancak ülkede afet tıbbı, tıp müfredatına resmî olarak entegre edilmemiştir ve tıp fakültelerinde lisans düzeyinde yapılandırılmış bir afet tıbbı eğitimi sunulmamaktadır. Bu çalışma, tıp öğrencilerinin afetlere yönelik farkındalık ve hazırlık düzeylerini incelemekte, afet tıbbı alanındaki bilgi eksikliklerini belirlemekte ve öğrencilerin eğitim ve gönüllülük yoluyla afet müdahalesine katkı sağlama isteğini değerlendirmektedir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki çalışma, 2024-2025 akademik yılında İstanbul, Marmara Üniversitesi'nde birinci ve altıncı sınıf tıp fakültesi öğrencileri arasında yürütülmüştür. Veriler Nisan-Haziran 2025 tarihleri arasında; sosyo-demografik özellikler, konut koşulları, kişisel ve ailevi afet deneyimleri, afetle ilgili terminolojiye aşinalık, Deprem Korkusu Ölçeği ve depreme hazırlık durumu, afet tıbbı eğitimi alma ilgisi ve gönüllülük isteğini içeren 21 maddelik çevrim içi bir anket yolu ile toplanmıştır. Bulgular: Toplam 193 öğrenci (%41.4 yanıt oranı) ankete katılmış olup, katılımcıların çoğunluğu (%67.3) kadındı. Çoğu öğrencinin veya ailesinin, özellikle deprem olmak üzere, afet deneyimi vardı. Altıncı sınıf öğrencilerinin %72.3'ü triyaj tanımını doğru olarak belirledi. Deprem Korkusu puanları kadınlarda daha yüksekti. Öğrencilerin çoğunun acil durum çantası (%76.4) veya eylem planı (%72) bulunmamaktaydı. Birinci sınıf öğrencilerinin afet tatbikatına katılım oranı daha yüksekti. Genel olarak, öğrencilerin %84.4'ü afet tıbbı eğitimi almak istediğini belirtmiş olup, simülasyon ve oyunlaştırma yöntemlerini tercih etti. Afet gönüllüsü olma istekliliği %54.4'tü ve bu oran eğitim almak isteyenlerde anlamlı şekilde daha yüksekti.
