Zeynep KISECIK SENGUL, Aylin GUNES, Hava SALIK
Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;3(2):109-120
Bu retrospektif ve tanımlayıcı çalışma, Türkiye'de menarş ile ilgili lisansüstü tezleri inceleyerek bu alandaki araştırma eğilimlerini, metodolojik özellikleri ve bilimsel gelişim sürecini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanı, 20 Ekim 2025 tarihinde "menarş" terimi kullanılarak taranmış ve toplam 19 lisansüstü tez belirlenmiştir. Bu tezlerden ergenlerde menarş ile ilgili olan 8 tez örnekleme dahil edilmiştir. Tezlerin türü, yayın yılı, amacı, örneklem büyüklüğü, yöntemi ve bulguları analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda menarş yaşının azaldığı belirlenmiştir. Menarş yaşının; boy uzunluğu, annenin menarş yaşı, kardeş sayısı, abur cubur tüketimi, ekonomik durum, okul türü (devlet/özel), yaşanılan yer ve fiziksel aktivite gibi faktörlerden etkilendiği ve menarşın çoğunlukla yaz mevsiminde gerçekleştiği saptanmıştır. Ayrıca bir tezde annelerin menarş ve menstruasyon konusundaki bilgi düzeylerinin yetersiz olduğu belirlenmiştir. Türkiye'de menarş ile ilgili lisansüstü tez sayısının sınırlı olduğu görülmüştür. Mevcut tezlerin çoğunlukla epidemiyolojik ve tanımlayıcı nitelikte olduğu, konuya ilişkin deneysel ya da girişimsel çalışmaların bulunmadığı belirlenmiştir. Bu alanda daha fazla deneysel ve girişimsel çalışmaya ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
