Mine ARABACI
Nuh'un Gemisi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;3(1):66-76
Obezite, Türkiye'de tüm yaş gruplarında giderek artan prevalansı ile önemli bir halk sağlığı sorunu olarak dikkat çekmektedir. Bu sistematik derlemenin amacı, 2020-2025 yılları arasında Türkiye'de obezite prevalansını ve bu prevalansı etkileyen faktörleri belirlemektir. Çalışma, PubMed, Medline, Scopus, Ulakbim, YÖKTez ve Google Akademik veri tabanlarında "obezite", "obezite sıklığı", "obezite prevalansı","obesity", "obesity frequency", "obesity prevalence" anahtar kelimeleri kullanılarak yürütülmüştür. Dahil etme kriterleri 01.01.2020-30.06.2025 tarihleri arasında yapılmış, Türkçe veya İngilizce tam metnine ulaşılan ve obezite prevalansını bildiren araştırmalardır. Dahil edilen 16 çalışmanın örneklem büyüklükleri ve özellikleri farklılık gösterdiğinden, her bir çalışmanın prevalans değeri kendi içinde raporlanmış ve birleşik bir oran hesaplanmamıştır. Çalışmalarda bildirilen obezite prevalansı %3,8 ile %46 arasında değişmektedir. Obeziteyi etkileyen faktörlerin yaş gruplarına göre farklılaştığı görülmüştür. Okul öncesi çocuklarda doğum ağırlığı, anne sütü alımı ve beslenme alışkanlıkları; okul çağı ve adölesan gruplarda fiziksel aktivite düzeyi ve ekran süresi; yetişkinlerde ise stres, sigara ve alkol kullanımı öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye'de obezite prevalansının geniş bir aralıkta dağıldığı ve yaşa özgü belirleyicilerin önemli rol oynadığı görülmektedir. Bu bulgular, obezitenin kontrol altına alınması için yaş gruplarına yönelik hedeflenmiş halk sağlığı müdahalelerinin gerekliliğini göstermektedir.
