Zuhat Onur USALP, Bilal Talha KOÇYİĞİT
MN Oftalmoloji Dergisi - 2026;33(3):181-186
Amaç: Türkiye'deki araştırmacılar tarafından yürütülen oftalmoloji alanındaki yapay zeka uygulamalarına ilişkin bir değerlendirme sunmak. Türkiye'de bu alanda yapılan çalışmaların yayın eğilimleri, işbirliği ağı ve araştırma konularını bibliyometrik olarak derlemek. Gereç ve Yöntem: Çalışma Ocak 2016 ile Mart 2026 yılları arasında yayınlanan bilimsel makalelerin analizinden oluşmaktadır. Birden fazla veri tabanı kullanılarak manuel sistematik tarama yapılmış, kriterleri karşılayan tüm makalelerin çalışmaya dahil edilebilmesi için dikkatli bir şekilde 2 uzman tarafından çapraz kontrol yapılmıştır. Bulunan 129 çalışmadan eleme yapılarak 27 makale dışlanmış, 102 makale analize dahil edilmiştir. Yayın büyüme eğilimleri, yazar katkıları, kurum ve şehir dağılımları, dergi tercihleri ile anahtar kelime birlikte-oluşum örüntüleri incelenmiştir. Bibliyometrik ağ görselleştirmeleri VOSviewer (v1.6.20) yazılımı kullanılarak oluşturulmuştur. Bulgular: Yayın sayısı 2022 sonrasında ivme kazanmış ve 2022-2025 arasında 3,2 kat büyüme kaydedilmiştir. Ankara (n=31) ve İstanbul (n=25) yayınların %55,4'ünü oluşturmaktadır. Ankara Etlik Şehir Hastanesi (n=17) ve Fırat Üniversitesi (n=11) en üretken kurumlar arasındadır. Sensoy E. ve Citirik M., 15 ortak yayınla yazar işbirliği ağının merkezini oluşturmaktadır. Türk Oftalmoloji Dergisi (n=10) en çok tercih edilen yayın organıdır. 6 anahtar kelime kümesi tanımlanmıştır: Görüntü tabanlı klinik tanı, büyük dil modelleri ve hasta iletişimi, derin öğrenme algoritmaları, Türkçe-İngilizce dil karşılaştırmalı chatbot araştırmaları, tıp eğitimi ve değerlendirme, şaşılık tanısı. Sonuç: Türkiye'nin oftalmoloji-yapay zeka literatürü, küresel eğilimlerle örtüşen şekilde büyüme göstermekle birlikte, büyük dil modeli ve dil karşılaştırma odaklı araştırmalar gibi kendine özgü temaları ile küresel çalışmalardan farklılıklar da barındırmaktadır. Kurumlar arası işbirliğinin güçlendirilmesi ve çok merkezli çalışmaların teşvik edilmesi öncelikli hedefler olarak öne çıkmaktadır.
