TÜRKİYE'DE ONAYLANAN YENİ İLAÇLARIN İLAÇ GECİKME SÜRELERİNİN ULUSLARARASI OTORİTELERLE KARŞILAŞTIRILMASI

Tolgay ERCAN

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(3):656-664

Medical Promotion and Marketing Sivas Cumhuriyet University Yıldızeli Vocational School, Department of Medical Services and Techniques, Sivas, Türkiye

 

Amaç: Sağlık hizmetlerine olan ihtiyacın giderek artması, yaşam standartlarının yükselmesi, ortalama yaşam süresinin artması ve sağlık teknolojisindeki gelişmeler nedeniyle ilaç endüstrisi sürekli olarak önem kazanmaktadır. Dünyada yeni bir ilacın onayı ülkeden ülkeye değişmektedir. Onaylanmış bir ilacın serbest piyasaya sürülmesindeki gecikme süresinde veya ülkeler arasında onaylanmış toplam ilaç sayısındaki miktar sayısında farklılıklar olabilir. Bu nedenle, ilaçların piyasaya sunulduğu veya ülkelerin sağlık otoriteleri tarafından ticarileştirilmesine izin verildiği zaman büyük önem taşımaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, 2015 -2024 yılları arasındaki ilaç gecikmelerinin; Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından onaylanan ilaçlar ile ABD, Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Avrupa İlaç Ajansı (EMA), Japonya İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (PMDA) ve Kanada İlaç Ajansı (CDA) sağlık otoriteleri tarafından onaylanan ilaçlar arasındaki karşılaştırmasıdır. Sonuç ve Tartışma: Araştırmada elde edilen sonuçlar Türkiye'de mutlak ve göreceli ilaç gecikmelerinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca, Türkiye'de ilaç gecikmelerinin ortalama gün sayısının FDA, EMA, CDA ve PMDA'dan daha yüksek olduğu görülmektedir. Türkiye, 298 ila 1679 gün arasında değişen ortalama ilaç gecikmesi sayısı yaşamaktadır. Bu aynı zamanda Türkiye'deki hastaların diğer ülkelere kıyasla ilaçlara daha geç eriştiği anlamına gelmektedir.