Sinem Demiroğlu, Ayşegül Akmeşe
Journal of Social and Analytical Health - 2026;6(1):33-43
Bu çalışma, Türkiye'de sağlık hizmetlerinin yükünü etkileyen temel dinamikleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, 1985-2023 dönemine ait TÜİK'ten alınan yıllık veriler kullanılmıştır. Hekim başına düşen kişi sayısı bağımlı değişken, nüfus artış hızı ve toplam sağlık kurumu sayısı ise bağımsız değişkenlerdir. Analizler, bu değişkenlerin logaritması alınarak yapılmıştır. İlk olarak tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiştir. Daha sonra, Philips-Perron (PP) birim kök testi ve Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Sınır Testi (ARDL) sınır testi uygulanmıştır. Son olarak, ARDL(2,1,2) modelinin uzun ve kısa dönem katsayıları incelenerek, bu modelin CUSUM ve CUSUM of SQUARES grafikleri incelenmiştir. Hekim başına düşen kişi sayısı, nüfus artış hızı ve toplam sağlık kurumu sayısı arasında uzun dönemli bir ilişkinin (eşbütünleşme) var olduğu bulgusu elde edilmiştir. Sağlık kurumu sayısı ile hekim başına düşen kişi sayısı arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Sağlık hizmetlerinde sürdürülebilirlik için sadece kurum sayısı değil, planlama ve insan kaynağı da önemli bir yere sahiptir.
