TÜRKİYE'DE VARFARİN ODAKLI TIPTA UZMANLIK TEZLERİNİN AİLE HEKİMLİĞİ VE DİĞER UZMANLIK BRANŞLARI TEMELİNDE ANALİZİ

Melike Mercan BAŞPINAR

Hipokrat Tıp Dergisi - 2026;6(2):44-60

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Kliniği, İstanbul, Türkiye

 

Giriş Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de son 10 yılda üretilen varfarin konulu tıpta uzmanlık tezlerinin eğilimlerini, araştırma temalarını ve uzmanlık alanlarına göre dağılımlarını incelemektir. Gereç ve Yöntemler Bu çalışmada, Ulusal tez Merkezi (YÖKTez) veri tabanında 01 Ocak 2016 -31 Aralık 2025 tarihleri arasında erişilebilen varfarin konulu 37 tıpta uzmanlık tezi incelenmiştir. Tezler araştırma odaklarına göre üç dönemsel evrede sınıflandırılmıştır: antikoagülan tedavinin geri döndürülmesi, antikoagülan ilaç karşılaştırmaları ve hasta merkezli araştırmalar. Tarama, Mayıs 2026 tarihinde YÖKTez veri tabanında "varfarin" ve "warfarin" anahtar kelimeleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular İncelenen 37 tezin 20'si (%54,1) Sağlık Bilimleri Üniversitesi bünyesindeki kurumlarda üretilmiştir. Aile Hekimliği, 9 tezle (%24,3) en fazla tez üreten tekil anabilim dalıydı. En sık ana tema klinik sonuç/antikoagülan ilaç karşılaştırması (n=32, %86,5) iken, hasta uyumu/bilgi düzeyi ve biyobelirteç/tanısal temaların her biri 8 tezde (%21,6) yer aldı. Dönemsel değerlendirmede ilaç karşılaştırmalarının 2023 -2025'te %33,3'e yükseldiği; sağlık okuryazarlığı ve pandemi etkisi temalarının son dönemde ortaya çıktığı görüldü. Aile Hekimliği tezlerinde hasta uyumu/bilgi düzeyi (7/9, %77,8), TTR belirleyicileri (5/9, %55,6) ve evde bakım (4/9, %44,4) öne çıkarken, diğer anabilim dallarında klinik sonuç/ ilaç karşılaştırması baskındı (27/28, %96,4). Sonuç Bulgular, Aile Hekimliği'nin varfarin tedavisinin takibinde devam eden rolünü ve Türkiye'de varfarinden direkt oral antikoagülanlara doğru yaşanan dönüşümün tıpta uzmanlık tezlerinde klinik karşılaştırma ağırlıklı sonuçlarla yansıdığını ortaya koymaktadır.