Çağrı ÖZDEMİR, Beyza BÜYÜKGEBİZ YEŞİL, Miray Gözde ÖZDEMİR
Gazi Medical Journal - 2026;37(4):496-503
Amaç: Türkiye'de anesteziyoloji ve reanimasyon asistanlarının klinik dışı çalışma alışkanlıklarını, kullandıkları eğitim kaynaklarını ve yapay zeka (YZ) tabanlı araçlara ilişkin kullanım sıklığını ortaya koymak, ayrıca bu faktörlerin ulusal çevrim içi asistan değerlendirme sınavı (ÇADS) performansıyla ilişkisini değerlendirmektir. Yöntemler: Nisan-Haziran 2025 tarihleri arasında anesteziyoloji asistanlarına çevrimiçi, anonim, kesitsel bir anket uygulandı. Anket; demografik özellikler, çalışma sıklığı ve süresi, eğitim kaynakları, YZ kullanım sıklığı ve 5'li Likert ölçeği ile güvenilirlik/fayda algısı sorularından oluştu. ÇADS skorları sıralı kategoriler (1-4) olarak kodlandı ve Kruskal-Wallis testi ve Spearman korelasyonu ile değerlendirildi. Bulgular: Toplam 148 yanıt analiz edildi. Çalışma sıklığı ağırlıklı olarak "ara sıra" (%60,1), oturum süresi 1-2 saat (%48,6) olarak bildirildi. Katılımcıların %96,6'sı daha fazla çalışması gerektiğini düşünüyordu; ana engeller yorgunluk/tükenmişlik (%46,9) ve klinik görevlerden kaynaklı zaman eksikliği (%29,4) idi. En sık kullanılan kaynaklar ders kitapları (%92,6), aralıklı tekrar (%60,8) ve çevrimiçi makaleler (%52,7) iken YZ araçlarını düzenli kullananlar yalnızca %24,3 oranındaydı. YZ'nin faydalılığı ortalama 3,89 +/- 0,99, güvenilirliği 3,22 +/- 0,97 olarak puanlandı. ÇADS sınavına katılan 130 asistanın %73,1'inin son ÇADS puanı 60-79 aralığındaydı. Düzenli YZ kullanımı (günlük veya haftada 2-3 kez) ÇADS performansıyla anlamlı ilişkiliydi (p = 0,003). Kendine güven düzeyi de ÇADS performansıyla pozitif korele idi (rs = 0,205, p = 0,019). Çalışma sıklığı ve kullanılan teknikler ÇADS performansıyla ilişkili değildi. Sonuç: Türkiye'deki anesteziyoloji asistanları düzensiz ve kısa süreli çalışma örüntüsü sergilemekte; yorgunluk ve tükenmişlik temel sorunlar olarak öne çıkmaktadır. YZ araçları düşük güven ve rehberlik eksikliği nedeniyle az kullanılmaktadır. Tek değişkenli keşifsel analizlerde, sık YZ kullanımı ve yüksek kendine güven düzeyinin daha iyi sınav performansı ile ilişkili olduğu bulundu. Eğitim programları iş yükü ve tükenmişliği doğrudan ele almalı, YZ araçlarının entegrasyonu desteklenmelidir.
