TÜRKİYE'DEKİ KALP HASTALARININ YORGUNLUĞUNA YÖNELİK YAPILAN HEMŞİRELİK TEZLERİNİN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK BİR İNCELEME

Hande ARICI TÜRK, Serap ÖZER

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;10(2):309-330

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Balıkesir, Türkiye

 

Bu sistematik incelemede, Türkiye'de kalp hastalarında yorgunluğa yönelik hemşirelik lisansüstü tezleri değerlendirilmiştir. YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde yıl sınırlaması olmaksızın yapılan tarama sonucunda 16 tez incelemeye alınmıştır. Tezlerin %62.5'i yüksek lisans, %37.5'i doktora tezi olup araştırma tasarımları çeşitlilik göstermektedir. Yorgunluk değerlendirmesinde en sık Piper Yorgunluk Ölçeği kullanılmıştır. Eğitim, fiziksel aktivite, nefes egzersizi, refleksoloji ve aromaterapi gibi non-farmakolojik hemşirelik girişimlerinin yorgunluğu azalttığı; yaşam kalitesi ve fonksiyonel kapasiteyi artırdığı belirlenmiştir. Yaş, eğitim düzeyi, kronik hastalık, dispne, polifarmasi ve düşük fiziksel kapasite yorgunlukla ilişkili bulunmuştur. Sonuç olarak tezler önemli bulgular sunmakla birlikte, müdahalelerin uzun dönem etkilerini değerlendiren kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.