HALE Z TOKLU, AHMET AKİCİ, ŞULE OKTAY, SANDA CALİ, SENA F SEZEN, MERAL KEYER-UYSAL
Journal of Research in Pharmacy - 2010;14(1):53-60
Serbest eczanelerdeki (SE) iyi eczacılık uygulamaları akılcı ilaç kullanımı (AİK) açısından oldukça önemli bir basamağı oluşturmaktadır. Bu çalışmada serbest eczacılık uygulamalarının AİK ilkeleri açısından incelenmesi amaçlandı. Bir müdahale araştırmasının bir bölümünü oluşturan bu çalışmada, 2002 yılında İstanbul, Ümraniye‘deki 84 SE‘nin eczacılık uygulamaları, yüz yüze görüşme yoluyla yapılan anket ve simüle senaryo uygulaması ile değerlendirildi. Bir reçetenin ortalama karşılanma süresi, reçete karşılama davranışı, ilaç kutusuna gerekli işaretlemenin yapılması gibi AİK parametreleri değerlendirildi. Bulgularımıza göre simüle çalışmalar sırasında eczacıların %32,0‘ı eczanelerinde bulunmuyordu. Reçetelerin sadece %40,5‘i eczacılar tarafından karşılandı. Eczacı kalfalarının % 44,5‘inin eğitim düzeyi ilkokul mezunu düzeyinde idi. Eczacılar, hastalarının yaklaşık yarısının herhangi bir reçetesi olmadan eczaneye başvuran kişilerden oluştuğunu beyan etti. Reçetenin karşılanma süresini ankette eczacılar ortalama 287 saniye olarak ifade etmesine karşın, bu sürenin simüle reçete senaryolarında 149 saniye olduğu saptandı. Tüm eczacılar ilaçların nasıl kullanılacağı konusunda hastalarını bilgilendirdiklerini ifade ederken, simüle reçete senaryolarında reçetelerin sadece %43,0‘ının yeterli işaretlemelerinin ilaç kutusuna yapıldığı ve sadece %6,5‘ine eczanede ilacı kendilerine sunan tarafından ilaçları ile ilgili etkileşimler konusunda bilgi verildiği saptandı. Sonuç olarak, iyi eczacılık uygulamaları açısından İstanbul‘da araştırmanın yapıldığı bölgedeki SE‘de yapılan eczacılık uygulamalarının yetersiz olduğu görülmektedir. Reçeteli ya da reçetesiz çoğu hastanın ilaçları konusunda sıklıkla başvurduğu yerin SE‘ler olduğu dikkate alındığında bu araştırmanın bulguları, eczacıların ve diğer eczane çalışanlarının sürekli eğitim kapsamında AİK ilkeleri doğrultusunda eğitim almalarının gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.
