Hüseyin Çetin KETENCİ, Talip VURAL
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(4):437-447
AMAÇ: Ormancılık, dünyanın en tehlikeli iş sektörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesinde bu sektörün yaygınlığına rağmen, literatürde ormancılıkla ilişkili ölümlere yönelik kapsamlı adli incelemeler sınırlıdır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışmada, 2013-2023 yılları arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen 4.878 otopsi arasından seçilen 102 ormancılıkla ilişkili ölüm olgusu incelenmiştir. Demografik, mesleki, çevresel, mevsimsel ve tıbbi müdahale ile ilgili veriler otopsi raporlarından elde edilerek polis ve adli kayıtlarla desteklenmiştir. BULGULAR: Olguların büyük çoğunluğu erkekti (%93.1) ve ortalama yaş 57.4 idi. Vakaların üçte ikisi kayıt dışı işçilerden oluşmakta olup, %5.9'u yabancı uyrukluydu. En sık ölüm nedeni kesilen ağacın işçiye yüksek enerjili teması (%51.0) olup bunu ağaçtan düşmeler (%30.4) izlemekteydi. Ölümler çoğunlukla sonbahar mevsiminde (%32.4) görülürken, yazın kraniyal travmalar, ilkbaharda ise torasik yaralanmalar baskın bulunmuştur. Otopsi bulguları geniş yayılımlı multitravmaları ortaya koymuştur; pelvis ve ekstremite kırıkları (%71.6) ile kafa içi kanamalar (%53.9) en sık bulgulardı. Olayların çoğu en az bir tanık huzurunda gerçekleşmiştir (%78.4); ancak tanıksız ölümler, genellikle özel arazilerde çalışan yaşlı ve kayıt dışı işçiler arasında daha sık gözlenmiştir. Kadın olgular (%6.9) çoğunlukla odunculuk ile ilişkili olan yardımcı işlerde çalışırken ölmüştür ve bu olgulara yapılan tıbbi müdahale oranı düşük bulunmuştur (%83). SONUÇ: Bu çalışma, Doğu Karadeniz Bölgesinde ormancılıkla ilişkili ölümlerin kapsamlı adli-tıbbi değerlendirmesini sunmaktadır. Bulgular, düzensiz iş gücü, tehlikeli mevsimsel çalışma koşulları ve sınırlı acil sağlık hizmetlerinin ölüm örüntülerini belirlemedeki kritik rolünü ortaya koymaktadır. Kayıt dışı çalışanların eğitim almasının sağlanması, iş güvenliği mevzuatının daha sıkı uygulanması ve kırsal acil sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, bölge insanına ilköğretim düzeyinde bazı temel eğitimlerin verilmesi gibi hedefe yönelik önlemler, ormancılık faaliyetlerine bağlı önlenebilir ölümleri azaltmak için acilen gerekli olduğu düşüncesindeyiz.
