KUTSAL YÖRÜKOĞLU, SARP ÜNER, FEVZİ HARORLU, ALP USUBÜTÜN
Türk Patoloji Dergisi - 2011;27(3):235-245
Amaç: Patoloji laboratuvarlarının, kullanılan cihazların ve otomasyonun verimlilik kriterleri sınırlı sayıda çalışmalarda belirlenmiştir. Bu çalışmalar, genellikle Amerika Birleşik Devletleri kaynaklıdır. Ülkemizde ki durumun belirlenmesi ve kriterlerin ülkemiz koşullarına uyumunun sağlanması için bir anket hazırlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Anket, patoloji laboratuvarı olan tüm hastanelere gönderilmiş, 302 hastaneden geri dönüş olmuştur. Ankette, patoloji laboratuvarlarının verimlilikleri, çalışan personelin iş yükleri, uygulanan yöntemler, kullanılan cihazlar, fiziksel koşullarına yönelik sorular yöneltilmiştir. İş verimliliği, yıllık blok sayısının, yıllık çalışma saatinin teknisyen sayısı ile çarpımına bölünerek elde edilmiştir. Hastaneler, eğitim veren, vermeyen ve özel olmak üzere 3 gruba, tüm laboratuvarlar ayrıca materyal sayılarına göre 4 gruba ayrılmıştır. Veriler SPSS 16,0 istatistik paket programı aracılığıyla girilmiş, analizlerde dağılım ölçütleri, ortalamalar arası farkın önemlilik testleri kullanılmıştır. Bulgular: Yıllık biyopsi sayısı eğitim veren birimlerde belirgin olarak yüksektir ama genelde tüm birimlerde yıllık biyopsi sayısının verimlilik sınırı altında olduğu gözlenmektedir. Cihaz donanımı ve otomasyon, yıllık biyopsi sayısı ile ilişkilidir. Ancak, sınırlı kapasiteli laboratuvarlarda gereksiz otomasyon olduğu dikkati çekmektedir. Histokimya ve özellikle immünohistokimyasal boyama sayısının yüksek olduğu izlenmektedir. Sitolojik yöntemlerden sıvı bazlı teknikler, özel hastanelerde belirgin olarak daha fazla kullanılmaktadır. Arşivleme süreleri konusunda da bir standartın olmadığı saptanmaktadır. Özellikle hizmet hastanelerinde ciddi çalışma alanı sıkıntısı olduğu anlaşılmaktadır. İş verimliliğinin ise eğitim veren birimlerde sınırda, diğer birimlerde ise düşük olduğu gözlenmektedir. Sonuç: Ülkemizdeki tüm patoloji laboratuvarlarının, kendi verimliliklerini değerlendirmeleri ve iyileştirmeye gitmeleri gerekmektedir. Daha iyi fiziki koşulların sağlanması için idari birimlerin desteği sağlanmalıdır. Patolojiye özel arşivleme sürelerinin resmiyete dökülmesi, ileride doğabilecek meslek hatası yargılamaları için çok önem göstermektedir.
