İLKAY KARABAY, MEHPARE FIRAT, HÜMA BÖLÜK ŞENLİKÇİ, MURAT ERSÖZ, SELAMİ AKKUŞ
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2021;24(1):52-59
Amaç: Çalışmanın amacı, tekerlekli sandalye kullanıcılarının yaşadıkları zorlukları ve etkileyen çevresel faktörleri, demografik özellikler ve özürlülük ile birlikte ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, Ocak 2015-Ocak 2017 tarihleri arasında Türkiye Ankara Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesinde, rehabilitasyon programına alınan ve multipl skleroz, spastik paraparezi, serebral palsi ve transvers miyelit tanıları nedeniyle tekerlekli iskemle kullanan 92 hasta dâhil edilmiştir. Tüm katılımcılara, Craig Handikap Değerlendirme ve Bildirme Teknik Kısa Formu, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği yüz yüze görüşmelerle uygulanmıştır. Bulgular: Yaş, cinsiyet, medeni durum ve sosyal destek varlığı; fonksiyonel bağımsızlık, handikap ve depresyon skorlarıyla ilişkili bulunmamıştır. Tekerlekli sandalye tipi, kullanma süresi, handikap skorları ile ilişkili bulunmuştur. Evde zorluk yaşayanlar ile yaşamayanlar arasında fonksiyonel bağımsızlık skorları açısından farklılık saptanmıştır. Dışarıda tekerlekli iskemle kullanımı açısından ise zorluk yaşayan ve zorluk yaşamayan gruplar arasında fonksiyonel bağımsızlık, depresyon ve handikap skorları açısından farklılık saptanmıştır. Sonuç: Hastaların yaşadıkları birçok zorluk, handikap ve fonksiyonel bağımsızlık skorları ile ilişkilidir. Birçok hasta, yaşadıkları ortamda mimari değişiklik gereksiniminden bahsetmişlerdir. Geleceğe yönelik çabalar ile çevresel engeller ortadan kaldırılıp, tekerlekli sandalye kullanıcılarının hayatı kolaylaştırılabilir.
